Vorige week vrijdag plaatsten we een informatief artikel over true crime en verklapten alvast dat we vandaag de kijker op Truman Capote en zijn In koelen bloede zouden richten. Kroegbazen Kitty, Kees en Greet lazen het boek, en hun leeservaringen worden aangevuld met die van Riet, Angela en Gerrie.
Truman García Capote, pseudoniem van Truman Streckfus Persons (1924-1984) was een Amerikaans schrijver. Hij schreef fictie, non-fictie, korte verhalen en theaterstukken. Zijn bekendste werken zijn In Cold Blood (1966) en de novelle Breakfast at Tiffany’s (1958). Van zijn werken zijn ten minste 20 films en televisieseries gemaakt, en ook zijn leven werd verfilmd met Philip Seymour Hoffman in de hoofdrol.
In koelen bloede – Het ware verhaal van een meervoudige moord en zijn gevolgen
Het boek verscheen in de oorspronkelijke versie voor het eerst in 1965. Nederlandse vertalingen zouden volgen in 1966, 1985 en 2005. Wellicht hebben wij allen de laatste editie gelezen, in een vertaling van Thérèse Cornips en met een nawoord van Maarten ’t Hart.
In november 1959 leest Truman Capote in The New York Times een bericht over het boerengezin Clutter in Holocomb, Kansas, dat bruut uitgemoord wordt door twee jonge criminelen. Hij stort zich op de zaak en besluit deze tot het onderwerp te maken van een roman. Zes jaar lang doet hij onderzoek, hij interviewt alle betrokkenen en begeleidt de moordenaars tijdens hun laatste gang naar hun executie op 14 april 1965.
Over het boek wordt gezegd: In koelen bloede is de magistrale reconstructie van een gruwelijke moordzaak, waarin Capote de kunst van de romanschrijver paart aan de techniek van de journalist. Met de publicatie in 1965 van dit overrompelende boek was een nieuw literair genre geboren: de non-fictie-roman, ook wel faction geheten. In koelen bloede is zinloos geweld avant la lettre.
Kitty (***): In koelen bloede is mijn tweede true crime en ik kan direct al verklappen dat de liefde voor het genre bij mij niet aanwezig is. Het verhaal kan nog zo spannend zijn, mij geeft het niet hetzelfde leesplezier als een thriller. Het is dan ook nog eens een verhaal dat zeer gedetailleerd is en daardoor uiterst traag op gang komt. Wel leer je hierdoor de slachtoffers en daders goed kennen, maar op een gegeven moment wist ik wel hoe braaf de dochter van het vermoorde gezin was. Wat voor mij ook een flink deel van de spanning en het leesplezier wegnam, was dat de ontknoping van het verhaal bekend was en er daardoor geen plotwendingen waren. De schrijfstijl kwam op mij ouderwets over en de alinea's en hoofdstukken waren lang. Soms was het een ware worsteling voor me en ik was dan ook blij dat het boek uit was. Dit neemt niet weg dat ik het razend knap vind dat Truman Capote in 1965 zo'n gedetailleerde reconstructie heeft weten te schrijven.
Riet (****): In koelen bloede is een op feiten gebaseerde roman over de brute moord op de familie Clutter in 1959 in Kansas. De twee daders, Dick en Perry, doden vier mensen voor een buit van slechts 40 dollar. Capote heeft in dit boek oog voor zowel de slachtoffers als de daders en beschrijft hen met veel empathie. Naar mijn gevoel had hij vooral een zwak voor Perry, wat me wel een beetje stoorde. Gaandeweg het verhaal onthult hij de achtergronden van de moordenaars, het zijn twee mislukte levens. Dick is intelligent maar krijgt door een gebrek aan geld geen kansen en Perry is beschadigd door een ongelukkige jeugd vol geweld. De schrijfstijl vond ik soms erg traag, en vooral de beschrijving van de rechtszaak was erg langdradig. In koelen bloede is echter een indrukwekkend verhaal dat na al die jaren nog steeds de moeite waard is om te lezen. Ik twijfelde lang tussen 3 en 4 sterren.
Kees (***): Ondanks het grote succes dat dit boek destijds had, ben ik er niet van ondersteboven geraakt. De verschrikkelijke gebeurtenis, de nasleep daarvan, maar ook het gedrag van de daders worden goed weergegeven en komen ruimschoots aan bod. Zonder meer interessant, maar de vele gedetailleerde beschrijvingen – ook diverse die nauwelijks ter zake doen – hebben me emotioneel niet zo geraakt. Het tempo ligt niet al te hoog, dus soms had ik het gevoel dat de voortgang niet wilde vlotten, maar dat was in feite uiterlijke schijn. Sterk is de beeldende schrijfstijl van Capote, ik zag alles op mijn netvlies verschijnen. Toch vind ik het verhaal niets meer of minder dan een weergave van chronologische feiten, een reconstructie van voorvallen. Vaak boeiend, maar ook weleens klinisch gebracht. Het boek is lastig te duiden, want aan de ene kant non-fictie, maar aan de andere kant heeft het eveneens kenmerken van een roman. Voor sommige aspecten heeft de auteur minder oog, hierbij denk ik aan een levendig(er) verslag van de rechtszaak. Dat miste ik wel enigszins. Wat mij betreft een boek met twee gezichten.
Angela (****): Angela stuurde geen stukje in, maar op basis van de sterren die ze onder het artikel van vorige week noemde, lijkt het erop dat ze het boek wel wist te smaken.
Gerrie (****): Truman begon al vrij snel met zijn onderzoek en heeft de executie van beide daders bijgewoond. Zijn onderzoek is zeer zorgvuldig, feitelijk en soms emotieloos. Ik ben geen fan van true crime en ben dat na het luisteren van dit boek ook niet geworden. Bij fictie kun je gewoon genieten van de spanning die een boek oproept. Alle daden zijn verzonnen door de auteur, je mag soms meeleven met de dader, je krijgt een band met de verteller, je kunt het allemaal schaamteloos doen. Bij true crime is het niet leuk meer, maar walgelijk, want hoe kun je dit een ander mens aandoen? Zeker in dit verhaal is dat heel erg. Ik mis de spanning van een thriller, het meeleven van de ik-persoon. Ik zou In koelen bloede geen spannend boek willen noemen. Truman heeft heel secuur en feitelijk verslag gedaan van deze moorden. En ook heel neutraal. Het is ook zeker een goed boek of eigenlijk zou documentaire beter passen.
Greet (***): Het is niet makkelijk om dit boek te beoordelen, want er zijn zoveel elementen die je in je beoordeling kunt meenemen. Het eerste deel waarin de leden van de vermoorde familie Clutter ten tonele gevoerd worden (echt geromantiseerd) las ik bijzonder graag. Later leer je de moordenaars kennen, en om een of andere reden worden zij niet bepaald kwaadaardig voorgesteld; aan hun gruwelijke daden worden nauwelijks woorden besteed, wel aan hun leven en familie. Tot dan is alles meeslepend en goed geschreven; mocht je niet beter weten, zou je denken fictie te lezen. Toch is de auteur regelmatig te gedetailleerd en blijft hij te lang stilstaan bij zaken die nauwelijks ter zake doen. De zoektocht naar en arrestatie van de daders neemt dan weer nauwelijks plek in beslag. Het laatste stuk, het proces, weet totaal niet te boeien, het lijkt een vrij letterlijk verslag te zijn (weliswaar voortdurend ingekort). Ik begrijp waarom In koelen bloede anno 1965 zoveel stof deed opwaaien, toen het als eerste ‘faction’ werd uitgebracht. Bij wie de zaak kent, zal het boek vast ook meer losmaken dan bij de gewone lezer. Voor mij was het een gemengde leeservaring.
Iemand die na het lezen van deze blog van plan is In koelen bloede te gaan lezen? Of nog iets aan onze feedback wil toevoegen?
Naar de inhoudsopgave van het Thriller Café
