De leesclub bestaat uit zestien deelnemers waarvan een deelnemer meedoet met een eigen exemplaar. De meeste lezers zijn bekend met de boeken van Den Tex en zijn benieuwd naar dit derde deel in de ‘Repair Club’-serie met John Antink als protagonist.
LET OP: Het verslag kan spoilers bevatten
Over het boek
Tijdens een bijeenkomst van de Repair Club krijgt John Antink, ex-chef van de geheime dienst, een kunstbeen op zijn tafel. De oude man die voor hem staat, geeft John de schuld van zijn jarenlange pijn. Als hij erachter probeert te komen wat de man bedoelt, ontploft er een bom.
In de chaos weet bijna iedereen te ontkomen, alleen collega Alisja lijkt van de aardbodem verdwenen. John moet terug in zijn herinneringen – naar een missie in Libanon in zijn beginjaren bij de geheime dienst – om erachter te komen wie de bewuste man is en waar hij Alisja kan terugvinden. Maar het offer dat hij daarvoor moet brengen is groot…
Cover en titel
De eerste kennismaking met het boek. De meningen over de vormgeving lopen uiteen van ‘mooi strak’ tot ‘rommelig door de verschillende foto’s’. De lezers zijn het er wel over eens dat de cover mooi aansluit bij de eerdere delen en herkenbaar is als onderdeel van de serie.
Ook over de titel lopen de mening uiteen. Velen vinden de titel passend, omdat deze aansluit bij het verhaal achter John waaronder Sylvia: "Het is altijd fijn als een titel duidelijk is... In dit geval is dat inderdaad zo, als je bedenkt dat het over John gaat die eerst iemand anders was.” Hoewel Marie-José Jansen het erover eens is dat de titel de lading denkt is ze er toch minder tevreden over: “Hoeveel van dit soort boeken hebben zo'n titel al gehad? Saaaaaaaaaaiiiii!"
Spanningsopbouw en plot
Over het algemeen wordt de opzet met korte hoofdstukken, wisselende perspectieven en flashbacks als prettig en vlot leesbaar ervaren. Janneke Helmholt-van Steenwijk: “De opbouw van de korte hoofdstukken maakte dat het verhaal vlot leest.” Toch zijn er ook kritische geluiden over de hoeveelheid verhaallijnen en uitleg. Alfred merkt op: “Te veel uitweidingen en uitleg. Onnodig en het haalt de vaart uit het verhaal.” Marlies is daar minder stellig over: “Het aantal verhaallijnen vond ik best veel, al voelde het misschien meer dan daadwerkelijk het geval was. […] De flashbacks met de dossiers vond ik ingewikkelder omdat ze niet zo overduidelijk in het verhaal pasten. Pas achteraf klopte het.”
Qua spanningsopbouw vinden de meeste lezers voldoende spannende elementen en plottwists. Tineke Fraij benoemt het sterke begin: “De man met het kunstbeen en de daaropvolgende explosie, gelijk al aan het begin van het boek, maken dat de spanning gelijk al in het verhaal aanwezig is.” Sommige lezers missen de ‘puntje op je stoel’-spanning, zoals Marie-José Jansen: “Er waren genoeg elementen die het boeiend en interessant houden maar ik vond het niet superspannend. De ontvoering vond ik soms een beetje knullig.” Toch wordt de dreiging in de scènes rondom de ontvoering van Alisja als zeer indringend ervaren. Bookstagram_Charisaa zegt daarover: "Je voelt ook de dreiging van Alisja als ze ondersteboven hangt en het water richting haar hoofd stroomt, zelfs als lezer slaat de paniek dan op je keel."
Sommige lezers, waaronder Alfred, vinden de onthulling van Johns homoseksualiteit een verrassende plottwist. Anderen hebben dit al in eerdere delen gelezen. Karin: ”Grappig dat dit soort opmerkingen niet zijn blijven hangen en veel mensen verrast waren door zijn homoseksualiteit.”
De ontknoping van het verhaal wordt wisselend ontvangen. Velen vinden het einde niet spectaculair. Marlies vat het samen: “Ik vond de ontknoping een beetje teleurstellend, maar het gekke is dat ik dat vaker heb gehad met deze serie en toch de nieuwe uitgaven wil lezen.” Alfred kijkt vooruit: “Het hotel op het Turkse deel van Cyprus - eigenlijk verboden gebied - biedt mogelijkheden voor een vierde deel van 'De repair club', dat dan weer wel.”
Schrijfstijl
De meeste deelnemers zijn het erover eens dat Den Tex een toegankelijke, zakelijke schrijfstijl, gekenmerkt door korte hoofdstukken en eenvoudige zinsconstructies, heeft. Marie-José Jansen: “Kort, zakelijk met een gevoel voor urgentie. Korte hoofdstukken, geen ingewikkelde zinnen, to the point.” Janneke Helmholt-van Steenwijk benoemt het als “zeer eenvoudige schrijfstijl waardoor het vlot te lezen is”, al merkt zij op dat de wisselende perspectieven en hoofdstukken haar persoonlijk soms uit het verhaal haalden. Ook Bookstagram_Charisaa heeft wat moeite met de hele korte hoofdstukken vanuit verschillende perspectieven: “Ondanks dat ik daar normaal gesproken wel van hou, is het hier misschien iets te veel van het goede. Zorgde bij mij voor een vermindering in de vaart en kwam ik niet helemaal lekker in het verhaal.”
Kelvin is tevrreden: “De schrijfstijl is actief, soms ook zakelijk en afstandelijk, maar dat maakt het juist boeiend om te lezen. De dingen die er niet toe doen worden ook niet beschreven.” Alfred voegt er op zijn beurt aan toe dat de dialogen in “natuurlijke spreektaal” zijn geschreven, wat de leesbaarheid verhoogt: “Daar zou menig auteur een voorbeeld aan kunnen nemen.” De vaak korte zinnen die Den Tex gebruikt klinken voor Margreeth Grit bijna staccato in haar oren: “Dat geeft meer felheid en actie in het verhaal. Ik voel dan een gehaastheid en dat past goed bij het verhaal.”
De humor in het boek en een knipoog naar de actualiteit wordt door de lezers als een verfrissend element gezien, zoals Ina den Bakker die een citaat aanhaalt: “De werkelijkheid is dat het niveau van onze volksvertegenwoordigers sneller daalt dan dat het dreigingsniveau stijgt. De dames en heren politici hebben zich teruggetrokken in een kakofonie van eigen waarheden. ‘Pas maar op. Straks maken ze jou nog minister.’”
Personages
Hoofdpersonen zijn John, Ruud, Toos, hun zonen, Alisja en een belangrijke bijrol voor de overige leden van de Repair Club en Tahib/Serge.
De meningen over John lopen uiteen. Zijn raadselachtige karakter en gelaagde identiteit vormen een rode draad door de serie. Zo merkt Sylvia op: “Ik denk dat je als schrijver altijd een hoofdpersoon een geheim moet laten houden om zo te zorgen dat er bij een vervolg nog steeds spanning en verrassing is.” Ina den Bakker noemt John “een kameleon die de kleuren van de achtergrond aanneemt, opgaat in de omgeving en zo min mogelijk wil opvallen.” Toch blijft voor velen zijn ware aard ongrijpbaar: “John blijft gesloten en draagt nog steeds zijn geheimen met zich mee,” aldus MissMir.
De vraag of Johns ware identiteit nu echt onthuld is, blijft hangen. Janneke Helmholt-van Steenwijk vat dat gevoel samen: “Je bent weer een stukje over de identiteit van John te weten gekomen. Maar is dit zijn ware identiteit of komt er in een vervolg toch nog weer iets anders boven water?”
De rol van Serge/Tabib, de man die Johns leven op zijn kop zette, blijft eveneens omstreden. Sommigen voelen een zekere oprechtheid: “Ik denk dat Serge ook wel echt van hem hield en John kunnen ontmaskeren was vooral iets dat geld op kon leveren,” aldus Kelvin. Anderen twijfelen: “Serge bleef voor mij een schim uit het verleden, geen idee of hij van John hield en wat zijn beweegredenen waren om John te verraden,” schrijft MissMir. Tineke Fraij vermoedt een dubbele agenda bij Serge: “Misschien zal hij in het begin ook wel gevoelens voor John hebben gehad. Ik denk dat hij een dubbele agenda had en uiteindelijk besloot om, in opdracht van hogerhand, John te bespioneren.”
De lezers zijn het erover een dat ze van de Repair Club leden alleen Alisja beter hebben leren kennen vanwege haar grote rol in het verhaal. Kevin stelt: “De anderen lijken minder relevant voor het verhaal. Van de andere personen weet ik ook na deel 3 weinig.” Een mening die gedeeld wordt door door de lezers: ze maken als collectief indruk, maar blijven toch vooral op de achtergrond. “Ze spelen allemaal een belangrijke rol die zich beperkt tot hun ‘vakgebied’,” aldus Karin.
Ruud wordt gezien als obsessief en wraakzuchtig, terwijl Toos en de zonen vooral als volgers van Ruud worden beschreven. Leesmoon: “Toos en de twee zonen zijn eigenlijk geïndoctrineerd door Ruud en deden wat hij zei.” Als personages worden ze door de lezers als te vlak ervaren. Alfred noemt ze zelfs “karikaturen” en Hullemans merkt op: “Ruud en Toos blijven iets bleker qua karakterontwikkeling, iets ongeloofwaardiger ook.” Meerdere lezers vinden het idee dat iemand veertig jaar wrok koestert wat overdreven Marie-José Jansen: "Het is wel over de top dat iemand 40 jaar wacht en zo ver gaat maar allez, de rest is redelijk accuraat dus dan slikken we dit ook."
Feiten en fictie
De deelnemers zijn het erover eens dat Den Tex de feiten op een geloofwaardige manier in het boek heeft verwerkt. Tineke Fraij: “Ik had nergens het gevoel dat bepaalde dingen in het verhaal niet klopten.” Over de noodzaak van het gebruik van feiten zijn de meningen wat genuanceerder. Sommigen vinden dat het verhaal ook zonder deze feiten had kunnen bestaan, maar dat de toevoeging het wel sterker maakt. Zo merkt Bookstagram_Charisaa op: “Ik denk dat het ook mogelijk was om het volledig fictief te maken. Maar met feiten geef je de lezer toch wat meer mee.” Kelvin vult aan: “De feiten waren niet per se nodig, maar het maakt het verhaal wel sterker.”
Sfeer en setting
De meeste deelnemers zijn het erover eens dat Den Tex erin is geslaagd een levendige en invoelbare wereld neer te zetten. Zo merkt Marie-José Jansen op: "Met name de stukken in Libanon vond ik echt goed beschreven en was ik daar gewoon.” Bookstagram_Charisaa voegt daaraan toe: "Je stapt op sommige momenten echt terug de tijd in samen met John."
Enkele leden merken op dat bepaalde details, zoals het bewaren van dossiers thuis of het langdurig onder de radar blijven van de daders, wat ongeloofwaardig overkomen. Toch overheerst het gevoel dat de spanning, sfeer en setting in het boek sterk en meeslepend zijn neergezet, waardoor kleine onwaarschijnlijkheden vergeven worden.
Thema’s
De seksuele geaardheid van John is dan misschien niet direct een thema in het verhaal, maar Marie-José Jansen ziet het wel als een subthema in een groter thema, waarbij alles om betrouwbaarheid en de geheimen die iedereen met zich meedraagt draait: “Niets is wat het lijkt, niemand is wie/wat degene laat zien en/of zegt te zijn.” Alfred benadrukt de dubbelheid van waarheid en vertrouwen in de spionagewereld: “Twee thema's springen er voor mij uit, horende bij geheime diensten: waarheid en onwaarheid, vertrouwen en wantrouwen. Zelfs de leden van de Repair Club hebben geheimen voor elkaar, niemand kent de ander echt.”
Naast ‘vertrouwen’ en ‘loyaliteit’ wordt ook ‘wraak’ genoemd als belangrijk thema. De Keyser Marleen: “Ik zag vooral wraak als (hoofd) thema. Ruud zag zelfs zijn gezin niet als hoofd prioriteit voor zijn wraak, moest alles wijken.”
Hullemans voegt daaraan toe: Een ander thema is dat geschiedenis nooit klaar is.”
Waardering
Elf lezers waardeerden het boek met 4 sterren en vier lezers hadden 3 sterren voor het boek over. Hiermee komt de gemiddelde waardering uit 3,7 sterren.
4 sterren
3 sterren