20 oktober, daar is het mailtje van Flora! Vijftien lezers zijn geselecteerd voor de leesclub met Belaagd van Christian De Coninck. Al snel stromen de voorstelpraatjes binnen in het leesclubcafé. De meeste boeken worden vrijwel meteen geleverd, een paar deelnemers moeten een paar dagen geduld hebben. Geen probleem, het geeft ons de tijd om nog het een en ander uit te lezen en wat tips uit te wisselen.
In Belaagd eist commissaris Stijn Goris de hoofdrol op en krijgt hij naar goede gewoonte het gezelschap van collega Stef Pauwels. De zaak die ze toegewezen krijgen, lijkt aanvankelijk niet zo heel ernstig, wanneer een vriend van Goris’ zoon telefonisch bedreigd wordt. Wanneer echter het ene lijk na het andere opduikt, het slachtoffer telkens op dezelfde manier neergeschoten, is het alle hens aan dek. Langzaamaan wordt de link tussen de slachtoffers duidelijk, maar naar de dader heeft het speurdersteam lange tijd het raden.
Voor we aan de inhoudelijke discussie beginnen, doen we twee opwarmvragen. We praten over de opmaak en de cover van het boek, vertellen welk soort thriller we verwachten en leggen ten slotte onze leesgewoontes onder de loep. Want ja, hoe vaak lezen we Nederlandstalige boeken, en in welk genre dan vooral? En hoe vaak zit daar een Vlaamse thriller tussen? Een aantal lezers blijkt regelmatig tot heel vaak een Vlaamse auteur te lezen, voor anderen is het onontgonnen terrein. Tips worden gegeven, namen op lijstjes gezet.
Verhaalopbouw, vertelperspectief, schrijfstijl
De eerste discussievragen zijn vaak dezelfde, in een leesclub moet je je boek toch echt een beetje fileren. Hoe is het verhaal opgebouwd? Vanuit welk perspectief worden de dingen verteld? En hoe zit het eigenlijk met de schrijfstijl die de auteur hanteert?
Zoals in zowat elke leesclub is dit de vraag waar deelnemers de meeste moeite mee hebben. Een aantal steekwoorden helpt hen op weg, en uiteindelijk kunnen we volgende vaststellingen doen:
Het verhaal wordt van begin tot einde chronologisch verteld. Een aantal lezers vindt deze opbouw overzichtelijk en houden ervan, maar anderen zijn er niet zo van gecharmeerd. Zij houden van iets meer uitdaging en hadden graag wat sprongen in de tijd gezien. Hetzelfde kan gezegd worden van het vertelperspectief: afgezien van een enkel moment wordt het hele verhaal vanuit het standpunt van commissaris Goris verteld. Geen meekijken over de schouder van andere personages, geen inkijkjes in het hoofd van de dader, en dat terwijl een meervoudig perspectief het verhaal zoveel goed had kunnen doen.
De schrijfstijl wordt als aangenaam ervaren. Geen al te lange zinnen, vlot geschreven, met hier en daar een beetje humor. Het feit dat functies binnen het politieapparaat in Nederland en Vlaanderen verschillend zijn, vormt voor een paar deelnemers een kleine belemmering. De Coninck gebruikt in zijn dialogen af en toe Brussels dialect, wat voor de nodige couleur locale zorgt.
Personages, scènes en inhoud
De personages in dit boek zijn talrijk, daar zijn we het over eens. Op zich geen probleem, ware het niet dat we niet zo’n goed beeld van hen krijgen. Verschillende lezers vinden het jammer dat we alleen commissaris Stijn Goris wat beter leren kennen en dat bijvoorbeeld zijn rechterhand Stef Pauwels onderbelicht blijft. Heel vaak wordt geopperd dat dat wellicht komt doordat Belaagd het negentiende deel in een reeks is, dat in vorige boeken misschien alles al min of meer gezegd is. Als oplossing wordt geopperd om in zulke situaties voorafgaand aan het nieuwe verhaal wat informatie uit eerdere boeken te delen. Pluspunten zijn er echter voor de namen van de personages, namen die verdacht veel gelijkenissen vertonen met bekende Vlaamse wielrenners bijvoorbeeld.
Wanneer we op zoek gaan naar spannende, ontroerende en verdrietige scènes stellen we vast dat het boek inhoudelijk vrij vlak is. We stellen veel herhaling vast, de auteur concentreert zich – wellicht onder invloed van zijn carrière bij de politie – voornamelijk op het onderzoek en niet zozeer op personages, achtergronden en motieven.
Bij de vraag over de ontknoping zijn veel teleurgestelde reacties te lezen. In dit eindverslag natuurlijk geen spoilers, maar zowat iedereen vindt de ontknoping nogal uit de lucht komen vallen, geen hints tijdens het verhaal, geen opbouw ernaartoe. Het ziet ernaar uit dat de auteur hier een ster verliest wanneer het om de beoordeling van zijn boek gaat. De focus had voor een groot aantal lezers minder op het onderzoek mogen liggen, waardoor er meer ruimte was geweest voor een mooie aanloop naar de ontknoping.
We schrijven een spin-off
Ondertussen hebben we het grootste deel van de leesclub gehad – we hebben onder andere tientallen vragen op de auteur afgevuurd - en is het zaak de interesse vast te houden. Tijd dus voor een creatieve opdracht, tijd om de hersencellen een laatste keer aan het werk te zetten.
Iedereen schrijft een scenario voor een spin-off en heeft daarbij de keuze uit drie personages uit Belaagd. De leesclubdeelnemers kunnen naar believen verhaallijnen en extra personages bedenken. De ideeën waren talrijk en creatief. Een blik in de toekomst, een verhaal op een andere locatie en zelfs een keer hetzelfde verhaal maar dan vanuit een ander perspectief. Mocht de auteur zonder inspiratie komen te zitten, kan hij altijd bij onze lezers aankloppen.
Natuurlijk hebben we nog meer besproken tijdens de leesclub, maar het zou ons te ver brengen om alles hier de revue te laten passeren. De gemiddelde score willen we natuurlijk niemand onthouden, die ligt bij 3,1 sterren.
Dertien van de vijftien deelnemers hebben aan de leesclubdiscussie deelgenomen. Hoewel het boek zelf ons niet omverblies, heeft bijna iedereen actief en enthousiast bijgedragen aan de discussie. We konden veertien recensies noteren.
Verslag door Greet Braem, leesclubcoördinator van Belaagd