Na onze boekenpraat met het megadikke Max, Mischa & het Tet-offensief van Johan Harstad, vonden we het wel goed er nu eentje te organiseren met een “iets” dunner boek. Het is tevens de eerste boekenpraat die we op dit forum houden. Verder is dit de tweede boekenpraat met een boek van Dominique Biebau. Willen jullie weten hoe Duivelsklauw ons is bevallen, lees dan vooral verder.
Het heeft niet zoveel zin om Dominique Biebau (1977) voor te stellen en hier allerlei informatie te plaatsen die je ook al kan lezen op Wikipedia, zijn website, zijn Hebban profiel en nog wel enkele plaatsen op internet. We gaan het dus anders doen. Laten we eens kijken hoeveel ChatGPT van Biebau afweet.
Eerst en vooral: AI-software geeft onbetrouwbare resultaten en is door het enorme energieverbruik en de grote hoeveelheid benodigde hardware vol schadelijke metalen een ramp voor het milieu. We vermijden het gebruik ervan daarom zoveel mogelijk. Maar een geintje op zijn tijd moet kunnen, en dus hoopten we op de nodige grappige onzin. En ja hoor! Dit kwam eruit.
Niet alles is gehallucineerd, maar een ‘zoek de zeven fouten’-spelletje lukt vast nog wel. Dat Trage Wegen de Knack Hercule Poirotprijs won, is wel een topper als je weet dat dat boek nota bene zowat het enige boek is dat geen misdaadroman is. En het boek dat de prijs wél won, is volgens ChatGPT een boek dat ook goed werd ontvangen. Het lijkt ons daarom wel wat om onze informant vanaf nu BazelGPT te noemen.
Wat in ieder geval klopt is dat Biebau leraar Nederlands en Engels is. Onze oudste zoon kreeg rond 2015 les van hem, toen Trage Wegen al verschenen was en IJslands Gambiet op het punt van verschijnen stond (want ja, de publicatiedata van BazelGPT slaan ook nergens op). Biebau gaf er de voorkeur aan om tijdens zijn lessen niet over zijn schrijverschap te praten, maar dat was natuurlijk buiten zijn leerlingen gerekend, en zo kwamen we via onze zoon al snel achter het bestaan van de schrijver Biebau en Trage Wegen. Het was onze zoon die het boek in huis haalde, en wij gaven hem een tijd later IJslands Gambiet cadeau. We lazen beide boeken natuurlijk ook, nieuwsgierig omdat een leraar Nederlands die ook per se een boek wil schrijven, ons niet meteen geruststellend in de oren klonk. Want vrij vertaald uit het Engels is er deze wijsheid: wie het kan, doet het, wie het niet kan, geeft er les over.
Om een lang verhaal niet al te veel langer te maken: Trage Wegen was een grappige en degelijke roman, en IJslands Gambiet was in onze ogen een boek dat een prijs waard was vanwege zijn inventiviteit en intelligentie. Onze zoon woont ondertussen niet meer thuis en nam deze twee boeken mee. Ze ontbreken dus in onze boekenkast, maar elk volgende boek van Biebau werd door ons gretig gekocht (of gekregen en dankbaar aanvaard) en enthousiast gelezen. Tijdens de covidperiode volgden we online live mee hoe Biebau de Gouden Strop won en vernamen we (niet live) hoe ook de Hercule Poirotprijs naar hetzelfde boek (Russisch voor beginners) ging, en daar waren we het twee keer volmondig mee eens. En zo zijn we nog enkele boeken later aangekomen bij Duivelsklauw, Biebau’s laatste misdaadroman.
Dit is wat je er op Hebban en bij boekhandels over leest:
Het boek speelt zich opnieuw af binnen dezelfde leesclub die ook in voorganger De Christiemoorden een grote rol speelde. Daarom ook kreeg het boek de serienaam Met Thrillende Vingers (2). Beide boeken spelen zich af in Mollendaal, en omdat het boek dáárvoor (Het Mollenfeest) zich daar ook al afspeelde, had dit evengoed het derde deel kunnen zijn van de Mollendaalthrilogie.
In de lente van dit jaar waren we aanwezig bij een lezing die Dominique Biebau gaf in een bibliotheek in de buurt. Zonder enige details te verklappen, liet hij weten dat er een nieuw boek aan zat te komen dat een soort van vervolg was op De Christiemoorden. En ook, heel onthutsend, zei hij dat dit zijn laatste misdaadroman zou zijn. Wat dat precies betekent, weten we niet. Rentenieren zit er voor een Nederlandstalige schrijver niet in, vermoeden we, dus we hopen dat er dan in ieder geval in de toekomst toffe andere romans zullen verschijnen, of dat Biebau ons allemaal goed beet heeft en er gewoon weer een misdaadroman uit zijn pen komt gekropen. We zullen het zien. Maar voor nu: hopelijk genieten jullie van onze onderstaande boekenpraat.
Maar eerst nog dit: Duivelsklauw werd ons door de auteur geschonken in ruil voor … niks. Er hangt niks aan vast. We hoefden in ruil geen flitsende vijfsterrenrecensie te schrijven, en we hoefden deze boekenpraat ook niet te doen. De boekenpraat doen we vrijwillig omdat we dat gewoon zelf graag af en toe een keertje doen, en onze mening is zoals altijd gekleurd door persoonlijke smaak, maar niet door iets anders. Het is maar dat jullie dat weten :-)
Marvin: Geen leesclub, geen boekenpraat, zonder eerst even naar te verwachtingen te polsen. We reizen weer naar Mollendaal en de thrillende dames, dus verwacht je meer van hetzelfde, of niet?
Joke: Biebau is Biebau dus ik verwacht net zoals bij de voorgaande boeken mooie taal en ook grappig taalvondsten. De vorige boeken waren boeiende misdaadverhalen zonder dat ze nagelbijtend spannend waren. Ik vermoed dat het hier ook weer zo zal zijn.
Marvin: Ik kan me daar alleen maar bij aansluiten. Ik begin met precies dezelfde instelling en verwachting aan het boek. Ik verwacht naar goede gewoonte ook een plot met enige intelligentie.
Joke: Ik herken al snel een aantal personages uit het vorige boek, maar van andere personages heb ik geen idee of ze vroeger ook al een keer zijn voorgekomen of niet. Ik vermoed van niet. Het begint wel intrigerend met het Schervengericht. En ik heb na 60 pagina’s toch al enkele grappige dingetjes voorbij zien komen. Toen Geert Buykloop als personage opdook dacht ik wel even dat ik bij De Kiekeboes terechtgekomen was.
Marvin: Ik begon aan het boek op het perron, op een onchristelijk vroeg uur wachtend op de trein naar het werk. Gedurende de eerste 50 bladzijden worden de schaakstukken op het bord geplaatst. We krijgen de personages te zien, waarvan we er enkele al kennen uit de vorige twee Mollendaalboeken. Ook zien we zich stilaan een plot ontvouwen, en krijgen we historische flashbacks, zoals dat Schervengericht dat jij al aanhaalde. De flashbacks doen me aan Het Mollenfeest denken, daar had je ook zoiets. Ik meen dat deze inleidende hoofdstukken spannender zijn dan die van De Christiemoorden. Het aantal subtiele woordgrapjes (Proust was een goede vondst!) blijft beperkt, maar ze zijn er wel. Na 54 pagina’s merk ik dat ik alleen maar verder wil lezen. Maar helaas, mijn trein is op zijn eindbestemming aangekomen. Hoe dan ook een goed teken.
Joke: Ik vind dit boek beter aansluiten bij Het Mollenfeest. Ook de kaft deed mij er meer aan denken. En dat is een goed ding.
Marvin: De cover vind ik een beetje een mix van beide voorgaande boeken. De witte rand past bij De Christiemoorden, de ogen op de kaft doen dan weer danken aan de spades van Het Mollenfeest.
Marvin: ‘s Avonds stond ik alweer op het perron, dit keer op weg naar huis, tussen een hele tros andere treinreizigers die erg geboeid waren door de breindodende onzin op hun veel te luide telefoons, en daarom merkten ze gelukkig geen van allen dat ik hardop in de lach schoot bij het lezen van een zin op pagina 81. Dat is niet de bovenstaande quote. Die stond op pagina 83. Ook erg mee gegniffeld. Deze pagina’s behandelen een knutselwedstrijd voor kinderen met als thema Edgar Allan Poe. Er komen meerdere zinnen voorbij die enorm grappig en raak zijn.
Joke: Die quote hierboven, die is zo waar. Ik geef les, dus ik kan het weten, haha.
Marvin: Ik herinner me dat ik ooit de gedichten van Biebau las op zijn website. Daar zitten ook van die rake en grappige dingen tussen.
Joke: Ik denk dat ik zijn gedichten zelfs las voor ik ooit maar een boek van hem in handen kreeg.
Joke: In het boek komt rond deze pagina’s ook een zoektocht voor in Mollendaal. Die vertelling was heel levendig. Ik zag het echt zo voor me gebeuren, dat volkse dorpje waarin een onnozele zoektocht een zaak van levensbelang wordt. Biebau houdt de lezers in feite een spiegel voor van hoe kleinburgerlijkheid er ook echt uitziet. Als je het nader bekijkt, merk je dat Biebau veel van dit soort maatschappijkritiek in zijn boeken stopt. De kuddegeest bijvoorbeeld kwam hier erg naar voren. Ook later bij de opdrachten in de containers is dat heel erg zo.
Marvin: Ik zag die opdrachten als een persiflage op Big Brother. Jammer dat we daar niet echt veel over kunnen zeggen. We willen natuurlijk niks verklappen. [Op dit punt in onze boekenpraat hebben we lang doorgepraat over bepaalde scènes die ons op het verkeerde been zetten of die bepaalde fenomenen van onze maatschappij op de korrel nemen. We willen er echt niks over verklappen dus we censureren onszelf hier. Lees dit gewoon zelf!]
Joke: Had je door hoe het zat met juffrouw Francine?
Marvin: Neen! Mijn nikkel is pas gevallen toen Biebau het ons eigenlijk voor de voeten wierp. Bij het fragment met de noodoproep daarentegen zag ik het meteen.
Joke: Daar heb ik dan weer helemaal overheen gelezen! Waar ik wel even bleef hangen, was toen Eline op pagina 168 Sien hoorde ronken tijdens het slapen, en dacht: missie geslaagd. Ik begreep helemaal niet over welke missie het ging.
Marvin: Wat grappig. Ik ben bij exact diezelfde zin blijven haperen en ben gaan terugbladeren omdat ik het ook niet wist!
Joke: Die lezing door professor De Hertogh was een beetje een overbodige scène, niet? Een slapstickmomentje ook. Het was maar een kort hoofdstukje van enkele pagina’s maar het hielp het verhaal niet vooruit.
Marvin: Ik vond dat ook. Ik denk dat dit even de leerkracht in Biebau was die het niet kon laten wat kennis over te brengen. Ik vond de informatie uit de lezing wel interessant maar niet nuttig voor het verhaal.
Voor we het weten zitten we al bij de eindfase
We kunnen er niet omheen dat we razendsnel door het boek heen gaan. Biebau schrijft om te beginnen al geen dikke boeken. Hij spendeert weinig tijd aan nutteloze opsmuk. Woorden zijn zorgvuldig gekozen om veel te zeggen op korte tijd. En de scènes nodigen ook uit om nieuwsgierig verder te lezen.
Marvin: Het containeravontuur nog even. We gaan weer niks verklappen, maar opdrachten uitvoeren die jezelf schaden om een persoon te redden die je helemaal niet kent, waarbij je niet eens weet of je het zelf wel gaat overleven, zou jij dat doen?
Joke: Voor iemand die ik totaal niet ken niet. Een soort van online live te volgen escaperoomspel bouwen rond het redden van iemand, dat is echt wel een soort Big Brother in het kwadraat. Vandaar die ogen op de cover. Ik vond hoe Biebau lachte met die hipster met zijn man bun wel supervermakelijk.
Marvin: Als dit echt Biebau’s laatste misdaadroman is, dan heeft hij wel alles uit de kast getrokken om er een goed boek van te maken. Ik vond Duivelsklauw op alle gebied boven het vorige uitsteken. De Christiemoorden was wat gezapiger. Dat paste ook wel bij Agatha Christie. Dit keer ligt de nadruk op Edgar Allan Poe en het boek sluit goed bij Poe’s stijl aan.
Joke: Grappiger en spannender vond ik het. Bij Biebau zit de spanning doorgaans voornamelijk in hoe iets gedaan is, en niet zozeer in wat er gebeurt. Dit keer zit er toch ook de nodige actie in. Ik vind dat dit boek beter in elkaar zit dan het voorgaande. En dat zonder dat er met het voorgaande iets mis was.
Joke: Het einde was er een met veel empathie. De slechteriken hebben ook hun goede kanten en je kan begrip opbrengen voor de monsters. Ik had uiteindelijk meer begrip voor de monsters dan voor de man bun.
In onze boekenpraat van Het Mollenfeest, geplaatst op 24 december 2021, riepen we Dominique Biebau op het matje omdat hij in zijn Vlaams boek typisch Hollandse termen als ‘spa rood’ had gebruikt. Een Vlaamse personage zegt zoiets niet. Biebau verontschuldigde zich zelfs in een reactie bij het artikel.
Maar dan lezen we nu in Duivelsklauw dingen als ‘al met al’, ‘de bieb’ en ‘pas net’. In Vlaanderen zeggen we meestal ‘al bij al’, ‘de bib’ en ‘pas’. Joke vond dit een beetje jammer, Marvin ergert zich er meer aan. Elk vogeltje zingt zoals het gebekt is. Als je een mus op je tuinhek ziet zitten, verwacht je daaruit niet het geluid van een kraai te horen komen.
Het houdt ons natuurlijk niet tegen om het boek goed te vinden, maar we wilden het toch maar gezegd hebben.
En dan nog dit (bisnummer)
Helemaal aan het einde staat een overzichtje van Biebau’s boeken voor wie meer van hem wil lezen. Het lijstje zegt dit:
Wat bezielt een uitgever om maar de helft van de beschikbare boeken te vermelden? Waarom niet meteen alles vermelden, vroegen we ons af? Wie het weet, mag het zeggen.
Hier houden we het bij. We hebben weer erg genoten van dit boek en zijn nu erg benieuwd naar waar Biebau in de toekomst mee zal uitpakken. Want welk genre dat ook wordt, zolang het geen feelgood is, gaan we het met veel interesse lezen. Fijn dat jullie dit wilden lezen, en op naar een volgende boekenpraat!