Het einde van de roman vond ik teleurstellend en niet goed uitgewerkt. De ontdekking op de begraafplaats past nog het beste bij het verhaal,. Het laatste deel, waarin Bethe zich opsplitst in twee Bethe’s, vond ik vooral verwarrend. Deze keuze komt voor mij te plotseling. In het verhaal zie je wel dat Bethe twijfelt en worstelt, maar er wordt onvoldoende opgebouwd naar zo’n extreme psychische breuk. Daardoor voelt deze wending niet geloofwaardig en eerder bedacht dan logisch.
Door deze opsplitsing verliest de relatie tussen Bethe en Tobias aan kracht. Wat eerder echt en tastbaar voelde, wordt aan het einde bijna volledig een illusie. Tobias blijft achter met alleen een zakje naturel chips, wat een leeg en troosteloos beeld is, maar ook het gevoel geeft dat alles wat ervoor gebeurde weinig betekenis had. Dat maakt het einde onbevredigend.
Ook de onduidelijkheid over wat er met Bethe gebeurt, werkt niet in het voordeel van het verhaal. De tekst hint op zelfdoding door het geluid van een klap, maar sluit ook niet uit dat ze gewoon vertrekt. Uiteindelijk blijft Bethe’s belangrijkste conflict ,blijven of weggaan ,onbeantwoord. In plaats van een duidelijke afsluiting verdwijnt ze in verwarring en vaagheid. Daardoor eindigt de roman voor mij niet krachtig, maar laat hij de lezer vooral achter met vragen en frustratie.
Alternatief einde (bonus)
Een beter einde had voor mij geweest dat Bethe na de vondst op de begraafplaats eerlijk tegen Tobias is en bewust besluit om Stad O. te verlaten. Dat zou minder ingewikkeld zijn geweest, maar wel duidelijker en sterker dan het gekozen einde.
