Prettige kerstdagen iedereen!
Naar jaarlijkse traditie leggen we de AiL-leden wat eindejaarsvraagjes voor. Het eerste van de drie gaat over onze tiptoppers: welke topper las je in 2025 en zou je ons allen willen doen lezen?
JAN HAAS
Het afgelopen jaar ontdekte ik de Kroatische schrijver Slobodan Snajder. Ik werd van mijn sokken geblazen door De reparatie van de wereld en De engel van het verdwijnen. In een interview in de Volkskrant las ik dat hij er een trilogie van maakt. Het zal waarschijnlijk nog wel even duren, maar toch verheug ik me nu al op dat derde boek.
Ook werd ik in 2025 aangenaam verrast door 2 Belgische schrijvers: na bijna veertig jaar ongelezen in mijn kast te hebben gestaan las ik Het verdriet van België van Hugo Claus. Geweldig! En ook schitterend vond ik Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans.
Tot slot, achterom kijkend naar het afgelopen jaar, kan ik iedereen Boven is het stil van Gerbrand Bakker aanraden.
FAMKE
Ook al hoeft het niet per se m’n favoriet te zijn, ik ga hier toch gewoon mijn #1 van dit jaar noemen. Want wie het nog niet las, doet er zichzelf een plezier en geweldige leeservaring mee dat alsnog te doen: Schemering van Philippe Claudel. In stijl en verhaal in de traditie van Verslag van Brodeck dus een échte Claudel! Over onze omgang met ‘de ander’, wat waarheid is en wat we voor waarheid aannemen. De doorkijkjes naar het nu zijn subtiel en toch evident. Claudel zet zijn personages in een wat magisch-realistische setting, in een niet nader genoemd dorp in een uithoek van een keizerrijk. Met mooie formuleringen laat hij de literatuur sprankelen.
De antwoorden hier zijn natuurlijk eindeloos, maar toch wil ik hierbij ook Hogere machten van Joost de Vries even noemen. Door een aantal al gelezen voor de Trechter maar voor wie hem toen gemist heeft: even een keer lezen. Verhaal vol vaart met leuke bruggetjes in de tijd door speels antidateren in de taal en verhaal. En er zit humor, ironie in als grondtoon. Je proeft het vertelplezier van De Vries. Een aangenaam leesgenoegen.
TEA
Mijn aanrader voor een breed lezerspubliek is er eentje uit de Schwob-reeks (Schwob lijkt in vergetelheid te raken, maar er is mij verzekerd dat er weer een actie komt, alleen wordt er geen tijdstip genoemd daar word ik een beetje minder hoopvol van).
Maar goed, mijn topper uit 2025 is Mensen naast het leven - Ulrich Alexander Boschwitz. Het verhaal speelt zich af tussen de twee wereldoorlogen in Berlijn en gaat over mensen die niet meekomen in de maatschappij, ze moeten zich redden met wat er te halen valt. Een paar jaar geleden was er van dezelfde auteur een Hebban-leesclub (o.l.v. Wil) van De reiziger ook een heel aangrijpend boek.
Mensen naast het leven is geschreven in een stijl die te herkennen is als montage/reportagestijl, deze manier van schrijven heeft een licht afstandelijk karakter en is erg geschikt om dit soort personages een decor te geven. Zonder sentimenteel te worden, geeft de auteur ons een levendig portret van de 'sociaal buiten de boot gevallenen'. Een knappe prestatie, juist door de gepaste afstand. Ik kan deze stijl enorm waarderen, vind het een echte Schwob en denk dat dit boek nog veel te weinig gelezen is op Hebban, 16 keer (bij moment van het schrijven van dit stukje).
GIGI
Kiezen is nooit mijn sterkste kant geweest, dus ook nu blijf ik twijfelen welk boek ik als topper zou moeten aanwijzen. Slechte gewoontes van Alana S. Portero en Schaduwweduwe van Christine Visser zijn beiden fris geschreven romans met een onderwerp om over na te denken. Mogelijk dat het eerstgenoemde boek literair gezien iets sterker is. Toch ga ik voor Schaduwweduwe. Een verhaal dat veel stof deed opwaaien, positief en negatief. Het zette mij enorm aan het denken; ik moest meer moeite doen om mij in de ander te verplaatsen en moest me verdiepen in een onderwerp waar ik in eerste instantie duidelijk een andere mening over had. Waar ik bij Slechte gewoontes al helemaal mee was, heeft Schaduwweduwe mijn blik verruimd.
INE
Ik tip Verbruikt Licht van Lara Pawson. Het is een erg originele tekst. Het is geen roman, maar ook geen verhalenbundel, geen (auto)fictie, maar ook geen non-fictie. Lara Pawson kijkt goed om zich heen en observeert grondig gebruiksvoorwerpen, eenvoudige alledaagse dingen zoals een broodrooster, eierwekker, een pepermolen en een onderbroek, om er telkens een verhaal aan op te hangen. Haar associaties zijn vaak verrassend. Ze blikt terug op haar leven en bekijkt haar heden. Ze bespreekt haar eigen leven maar vooral ook de maatschappij. Het is geen lichtzinnig boek, er passeert heel veel de revue. Als oorlogscorrespondente beschikt ze over een uitgebreide kennis van de wereld en geeft ze de lezer veel om over na te denken. Geweld en oorlog worden niet geschuwd. Toch is het ook geen zwaarmoedig boek, ze heeft een aangenaam leesbare stijl en bovendien heb ik regelmatig moeten lachen met wat ze vertelt.
HARRIET
Een boek dat naar mijn idee te weinig aandacht heeft gekregen maar dat absoluut het lezen waard is, is Een familiekwestie van Claire Lynch. Dit boek, dat zich afspeelt in Engeland, gaat over een moeder die de voogdijschap over haar dochter verliest wanneer ze een relatie krijgt met een vrouw. Er zijn twee tijdlijnen. Eéntje waarbij de lezer het verhaal van de moeder volgt in 1982 en daarnaast het verhaal van de vader en de dochter uit het gezin precies 40 jaar later. Lynch wisselt soepel en natuurlijk tussen de beide tijdlijnen en perspectieven. Ze weet zonder in details te treden haar personages goed neer te zetten maar daarbij genoeg ruimte over te laten voor de eigen interpretaties van de lezer. Het raakt maatschappelijke thema’s en confronterend is het feit dat het nog maar zo kort geleden is dat deze praktijken plaatsvonden.
HETTY
Meerdere boeken die ik dit jaar gelezen heb waren erg goed en heb ik overwogen om tot topper van 2025 te bombarderen. Uiteindelijk heb ik besloten om voor een misschien wat minder voor de hand liggende titel te kiezen… Een maandje geleden las ik De wetten van Alex van Myrthe v/d Meer en ik heb echt genoten van dit boek. Alex voelt zich op haar best wanneer ze alleen is en alles volgens plan en zeer gestructureerd verloopt. Wanneer ze echter ineens haar werkruimte moet delen met een nieuwe collega en de verantwoordelijkheid krijgt voor een disfunctionele hulphond loopt in het gestructureerde en voorspelbare leventje van Alex niets meer zoals het zou moeten. En Alex heeft het daar op zijn zachtst gezegd moeilijk mee. Als lezer besef je al heel snel dat Alex anders is, dit is echter iets wat niemand ooit aan haar verteld heeft en dat zorgt voor bizarre situaties. Het boek is een roman, maar zeker met een psychologisch tintje dat nog leerzaam is ook.
Hoewel dit boek gaat over een volwassen vrouw herken ik er zoveel in van de kinderen (3-8 jaar) op mijn werk. De kleinste dingen (een deur open of dicht, pindakaas of appelstroop op een boterham, een andere beker dan normaal enz) kunnen daar ook al voor grote paniek en ontregeling zorgen. Alex is een volwassen versie van deze kinderen waar ik me goed in kan verplaatsen. Een aanrader voor iedereen die nieuwsgierig is naar hoe het voelt als je brein anders werkt dan dat van anderen.
Tot zo ver mijn topper… wel wil ik nog toevoegen dat deze keuze mogelijk in de laatste dagen van 2025 nog gaat veranderen! Ik ben namelijk vandaag begonnen in een boek over kunst met een psychologisch tintje. Ingrediënten die het bij mij vaak heel goed doen (en die mij hopelijk uit mijn leesdip gaan trekken!) De titel? Ik noem hem gewoon nog even heel stiekem Al het moois in de wereld van Patrick Bringley.
Natuurlijk zijn we ook razend benieuwd naar jullie tiptoppers van 2025!
