Iedereen mijmert weleens over de toekomst, hoe die eruit zal zien. In het klein, dichtbij jezelf en kort in de tijd - over tien jaar als de kinderen de deur uit zijn, een gezond en fit leven, een eigen boekwinkel, het leven na je pensioen - of in het groot, verder in de tijd en hierdoor soms wat meer abstract. Die grote, gezamenlijke toekomst spreekt makkelijk tot de verbeelding: wonen we straks in enclaves op Mars, is de aarde überhaupt nog wel leefbaar, reizen we straks net zo makkelijk onbekommerd naar de maan als nu naar Italië, hoe functioneert onze maatschappij over honderd jaar en hoe gaan we met elkaar om?
Zelf ben ik best wel een dromer. Boeken met een blik op die onbekende toekomst vind ik daarom interessant en boeiend omdat ze je verbeelding prikkelen. Je móet je een wereld voorstellen, je verhouden tot een wereld, die er nog niet is. Hoe leuk en uitdagend is dat?! Die romans zitten vol experimenten en gedachten over hoe het leven kan zijn, kan worden en hoe het anders kan. En je vindt er een blik op onze huidige maatschappij, op wat nu niet goed gaat, onderhuidse angsten en ongenoegens. Met hun visioen op de toekomst stemmen ze tot nadenken, bespiegelen en reflecteren op het hier en nu.
Hoewel de toekomst hoop en ambitie in zich draagt - want we dromen en mijmeren vaak naar verbetering, vooruitgang en oplossingen - zijn veel romans met toekomstperspectief wat pessimistisch: dystopisch. Dat ligt voor een gedeelte aan wat we graag lezen: een verhaal met uitdagingen en strijd is nu eenmaal vaak boeiender dan dat over de pais en vree in het paradijs. Daarbij is het een manier om actuele problemen aan te kaarten met doemscenario’s: kijk, als we niks doen, koersen we daarop af. Het is niet voor niets dat veel toekomstromans momenteel gaan over de klimaatdreiging, overbevolking, grondstoffentekort en de digitalisering van onze maatschappij door de opmars van BigTech en AgI.
Roads? Where we’re going, we don’t need roads!
De uitdaging die ik bedacht voor onze officieuze HRC-checklist is Lees een boek met een perspectief op de toekomst. We gaan reizen door de tijd, vanuit onze zetel, luie stoel, bank. Ik zag vorige week dat @Tina Vellens benieuwd was naar de tips voor deze categorie #3. Ter geruststelling: niet per se alleen cleane science fiction vol technologische luchtfietserij past hier. Bibliotheken vol fijne romans zijn er geschreven die in meer of mindere mate die blik vooruit werpen. Leuk kan ook zijn om een roman te lezen die een toekomst beschrijft, die al voorbij is. Denk hierbij bijv aan 1984 van George Orwell. Had de auteur het toen bij het juiste eind, toen hij dat schreef?
Hieronder heb ik wat eerste tips en ideeën voor deze categorie op een rijtje gezet, zowel fictie als non-fictie en van volwassen literatuur tot jeugdboeken. De covers linken naar de boekpagina op Hebban. De tips zijn voor het gemak enigszins thematisch verdeeld, maar hou me ten goede, want er is geregeld overlap.
🌊☀️ Toekomstvisoenen over klimaatverandering:
👾📱🤖 Toekomstvisoenen rond digitalisering en technologie:
🇺🇳 👩⚖️👨🚀Toekomstvisioenen rond politiek en maatschappij:
🗓️ Toekomstvisoenen op jaartal:
🔮 Toekomstvisoenen:
