Officieuze HRC Checklist 2026: Lees een boek waarin brieven worden (mijn voorstel)
De week is door mijn vingers geglipt. Excuus voor deze late bijdrage.
Ik heb deze categorie aangedragen omdat ik vind dat een brief vaak een heel ander perspectief toevoegt aan een verhaal. Er komt een andere verteller, die toch weer een ander perspectief geeft dat een ik verteller of een alwetende verteller. Dat is vooral omdat de briefschrijver vaak een doel heeft binnen de relaties met andere personages. Zou dat ontbreken, heb je meer een dagboekfragment en dat biedt natuurlijk weer een heel ander beeld voor de lezer.
Briefromans, de romans die alleen uit brieven bestaan, zijn al heel oud. De oudsten stammen uit de 18e eeuw. Er zijn nog een paar vroegere boeken, maar ik weet niet of die nog te krijgen zijn. Beroemde briefromans zijn
- Samuel Richardson - Pamela of de deugd beloond.
- Samuel Richardson - Clarissa
- Jean Jacques Rousseau - Julie
- Choderlos de Laclos - Gevaarlijke verhoudingen. Dit boek is een aanklacht tegen de libertijnse leefstijl. Hella Haasse schreef hier een vervolg op in haar boek Daal en Bergse brieven.
- De beroemdste Nederlandse brievenroman is Sarah Burgerhart van Betje Wolff en Aagje Deken. Ook een tamelijk braaf verhaal.
- Frances Burney - Evelina, of De geschiedenis van een jongedame’s intrede in de wereld
Opvallend in deze lijst is dat vrouwen een grote rol spelen in de romans. Ik heb niet uitgezocht waarom, maar wellicht de relatie tussen vrouwen en verwachte deugdelijkheid?
In de vroege 19e eeuw waren gothische romans erg populair. En ook daar speelt de brief een belangrijke rol. Dracula van Bram Stoker en Frankenstein van Mary Shelley. Ik heb ze niet gelezen, maar dat moet vast nog eens.
Dan zijn er natuurlijk veel boeken waar brieven in voorkomen. Wie kent de brief van mister Darcy aan Elisabeth Bennet niet? Sowieso komen in de boeken van Austen vaak brieven voor. Andere voorbeelden zijn (in een willekeurige volgorde) lijst:
- Johann Wolfgang von Goethe - Het lijden van de jonge Werther
- Gabriel de Guilleragues - Portugese brieven
- Jean-Baptiste de Bragelonne - De Portugese non
- Montesquieu - Perzische brieven
- Anne Brontë - De huurster van Wildfell Hall
- Michail Lermontov - Een held van onze tijd – deels ook dagboeken.
- Helene Hanff - Charing Cross Road
- Alice Walker - De kleur paars
- C.S. Lewis - Brieven uit de hel
- Stephen Chbosky - De belevenissen van een muurbloem
- Lionel Shriver - We moeten het even over Kevin hebben
- A.S. Byatt - Obsessie
- Mary Ann Shaffer & Annie Barrows - Het literaire aardappelschiltaart genootschap van Guernsey
- Mark Dunn - Ella Minnow Pea
- Katie Fforde - Liefdesbrieven
- Liz Moore –The unseen world
- Evelyn Waugh - Brideshead Revisited
- Bel Kaufman - Up the down staircase
- Marguerite Duras - The Lover
- Jean Webster - Daddy-Long-Legs
- Fay Weldon - Letters to Alice on First reading Jane Austen
- Jessica Brockmole - Lettres from Skye
- Anne Youngson - Meet me at the Museum
- Laurie R. King - The Beekeeper's apprentice
- Marcellus Emants - Een nagelaten bekentenis
- Cees Nooteboom - Brieven aan Poseidon
- Emma Donoghue - The Sealed letter
- Peter Handke (nobelprijswinnaar 2019) - De korte brief bij het lange afscheid
- Ivan Gontsjarov - Oblomov
- Julian Barnes – Alsof het voorbij is.
Er zijn ook brievenboeken die geen roman zijn, maar wel heel boeiende brieven bevatten. Daar maak ik een aparte categorie van, met een paar voorbeelden omdat het eigenlijk niet helemaal past.
- Rainer Maria Rilke - Brieven aan een jonge dichter
- Seneca (Brieven aan Lucilius)
- Jan Wolkers - Brieven aan Olga
- Vaclav Havel - Brieven aan Olga
- Hella Haasse - Ik stuur deze brief maar op goed geluk weg
Misschien zit er iets tussen. Veel leesplezier.