“Een politieauto werkt zich langzaam door de blauwe begroeiing, en komt het kleine tractorpad af dat naar het terrein leidt. Daar ligt het zomerhuisje, eenzaam op de langtong, in de nooit volledig donkere juninacht.” Wie deze eerste zin van De overlevenden leest, zal hierin wellicht overeenkomsten herkennen met De zeventiende. Het tractorpad en het zomerhuisje bijvoorbeeld maar ook de manier van vertellen. Alex Schulman heeft een herkenbare stijl van schrijven en inspiratie, die ook in ons boek zichtbaar is.
Vraag 5 || Schulman style
Bij het beschouwen van een roman moet je in basis uitgaan van het vertelde verhaal en oppassen voor al te gretig zoeken naar en duiden van autofictieve kapstokken. Laat de literatuur zijn werk maar doen. Ook al lijkt je hoofdpersonage misschien - deels - op de auteur, hij is het niet! Nou heeft Schulman inmiddels wel de reputatie dat hij gebeurtenissen en ervaringen uit zijn eigen jeugd verwerkt in zijn romans. Bij de opwarmvragen over de auteur in het Leesclubcafé is dat ook wat @Tineke Fraij en @Katja van Neer zich herinneren van de eerdere leesclub rond De Overlevenden: Er “zitten wat autobiografische elementen in, al is niet duidelijk wat feit en wat fictie is”.
Waar de fictie begint, weet alleen de auteur zelf. In een promotiefilm voor De overlevenden legt Schulman uit hoe dit werkt: “The story is pure fiction, but the source is also my source.” Fictie of niet, zo’n persoonlijke, emotionele bron kan van invloed zijn op de vertel- en schrijfstijl: hoe een auteur personages vormgeeft en scenes formuleert bijvoorbeeld. "De overlevenden vond (ik, red) prachtig qua sfeer, inhoud en schrijfstijl”, vertelt @MignonRV . Bij @Gwennie kon het verhaal van dat eerste boek zo ‘onder mijn huid’ kruipen.
Voor de vele eerste lezers in onze leesclub is De zeventiende de kennismaking met Schulman. @ikkediana : “Ik laat me dus volledig verrassen door zijn schrijfstijl!” Laten we ons boek nu weer loskoppelen van Schulman’s eerdere werk en persoonlijke achtergronden en zuiver bekijken hoe hij de taal gebruikt om zijn verhaal te vertellen.
Vraag 5: Hoe zou jij de schrijfstijl van Alex Schulman in De zeventiende beschrijven? Denk hierbij aan woordkeuze, zinslengte, gebruik van metaforen, perspectief en toon. Is die bijvoorbeeld humoristisch, serieus, emotioneel, reflectief of nog wat anders? En wat vond je van de leesbaarheid van zijn stijl?
De zeventiende is geen volledige of accurate terugkeer naar Schulman’s jeugd. In tegendeel. De tekst op de kaart zou daarom beter en eerlijker “Inga hälsningar från Gustavsfors!” - “Geen groeten van Gustavsfors!” want daar lag / ligt het vakantiehuis van de familie en niet aan het Knon-meer - zijn. In een interview met de Sweden Herald vorig jaar bij de Zweedse lancering van 17 juni vertelt hij kort over hoe hij op een bepaalde manier via zijn schrijven ‘verzoening’ met zijn ouders - en vooral zijn moeder - zoekt maar daar niet in slaagt. Tot op heden en dus schrijft hij door, elke keer net weer even anders, maar altijd fictief. En dan kan dan toch ook weer tot verrassende inzichten voor ons als lezers leiden over ons boek:
Alex Schulman: “And the mom in the book is awful, but she's also quite funny. She has pitch-black humor, there's something absurd in her character that I found exciting. So it's not just black, there's something little funny there.”
Bonusvraag: Is er een zin die jou speciaal is opgevallen? Mooi, lelijk, spannend, emotioneel maakt niet uit, als hij voor jou maar aansprekend is. Dat kan zijn om zijn formulering, je gevoel erbij of waarom deze je dan ook maar is bijgebleven.
Bronnen afbeeldingen: Camping Värmlandsgarden, *Alex Schulman’s new novel explores childhood through time-travel calls (*Sweden Herald; 22-08-2025), Boektrailer ‘De overlevenden’ - Alex Schulman (YouTube De Bezige Bij; 12-05-2021)