Ik mocht meelezen in de Blogtour met Aline van Wijnen haar nieuwste boek, samen met Hemelse Boeken, Marieke, Boekbabbels , Edith Tinga, Mijnboekkeuze en Readingwithmissmir. Ik las al eerder twee prachtige historische romans van Aline haar hand dus ik was heel blij dat ik mocht meelezen met dit verhaal wat in Minsk speelt.
Over de auteur
Aline van Wijnen debuteerde in 2016 met de roman Halsoverkop. Van haar eerste historische roman, ‘Het geheime kistje van Elle’, werden ruim 42.000 exemplaren verkocht en het werd bekroond met de Valentijnprijs 2021. Daarnaast schreef ze ‘De verloren dromen van Valeria’, ’Rachels wens’ en meerdere feelgoodromans, waaronder ‘Het eetcafé op de hoek’, dat een nummer 1 audiobestseller werd.
Over het boek
Hamburg, 1941. Als de Joodse Anna met haar familie naar het getto van Minsk wordt verbannen, moet ze vechten voor haar bestaan.
Hamburg, 1941. Het leven van de achttienjarige Joodse Anna staat al jaren op zijn kop. Haar vader mag niet meer werken, hun prachtige huis is onder dwang verkocht en nu wordt ze met haar ouders en broertje op transport naar het oosten gezet. Haar hoop op een betere toekomst verdwijnt als ze in Minsk aankomen en in het overvolle getto worden opgesloten. Al snel merkt Anna wat haar nieuwe leven inhoudt. Als ze na vele ontberingen de kans krijgt om zich aan te sluiten bij het verzet, grijpt ze die met beide handen aan.
Amstelveen, 2000. Anna van Buuren geniet van het wekelijkse bezoek van haar dochter en kleindochter als het meisje haar vraagt om mee te werken aan een schoolproject. Ze wil haar oma interviewen over haar leven in de oorlog, maar Anna heeft haar herinneringen zorgvuldig weggestopt. Geconfronteerd met haar verleden boekt ze in een opwelling een ticket naar Minsk, waar ze samen met de jonge gids Lina een reis naar het verleden aflegt. Zal ze het aandurven om haar verborgen herinneringen te delen met haar kleindochter?
Mijn recensie
Door een vraag van haar twaalfjarige kleindochter, die haar oma graag wil interviewen over de oorlog, moet Anna terugdenken aan die jaren. Jaren die ze eigenlijk al heel lang weggestopt heeft in een donker hoekje van haar geheugen, herinneringen die ze eigenlijk liever zou willen vergeten.
De hoofdstukken wisselen tussen het heden in 2000 en het verleden in 1941 en 1942. Eerst in Hamburg waar Anna, achttien jaar, haar ouders en haar tienjarige broertje Matthias dan wonen. Maar daar blijven ze niet wonen, nee ze worden op een trein naar het oosten gezet omdat men daar goed opgeleide mensen nodig heeft. Aangekomen in Minsk worden ze niet met open armen ontvangen, nee ze komen terecht in een getto, een getto waar de Duitse joden mogen wonen, aan de overkant van de straat, ook het getto maar met een hek van prikkeldraad ertussen, is de wijk voor de Russische joden.
Anna die als kind een Russisch kindermeisje heeft gehad verstaat dus de Russische taal en begrijpt dus wat de inwoners van de stad Minsk over hen zeggen. Ze komen terecht in een kamer waar ze moeten wonen, eten en slapen, een kamer waar de vorige bewoners duidelijk net uitgejaagd zijn want de pan met aardappels op het vuur is nog warm.
In het heden boekt Anna, geplaagd door haar herinneringen in een opwelling een reis naar Minsk. Ze wordt opgehaald door haar jonge gids Lina die zeer verbaasd is om te horen dat Anna al eerder in Minsk was ten tijde van de oorlog.
Het verhaal wisselt op deze manier tussen heden en verleden, Anna haar verhaal, en dat van haar familie, ontvouwt zich op deze manier voor je. Dat Anna haar tijd in het getto in Minsk zwaar was moge duidelijk zijn. Maar welke ontberingen ze allemaal heeft moeten lijden zijn soms te gruwelijk voor woorden.
Door een jonge jongen die aan de andere kant van het hek van prikkeldraad woont belandt Anna uiteindelijk in het verzet. Hier leert ze andere verzetsmensen kennen en op deze manier weet Anna de oorlog te overleven. Omdat ze een oom had in Amsterdam is ze in Nederland terechtgekomen waar ze uiteindelijk ook is getrouwd. Ook met haar man sprak ze nooit over hun verleden, beide hadden ze hun demonen uit die tijd, ze keken liever samen naar de toekomst. Haar verhaal vertelt ze nu aan Lina, haar jonge gids. Zij brengt Anna ook op plekken waar het verleden gaat leven en Anna weer even terug in de tijd geworpen wordt.
Dit boek is op een bijzonder manier tot stand gekomen, doordat Aline haar ouders in 2023 een georganiseerde trip naar Minsk maakten en over dit getto hoorden vertelden ze dit aan Aline. Aline die zelf eind jaren negentig in de stad heeft gewoon terwijl ze daar geschiedenis studeerde wist niets van dit getto. Hier moest ze meer van weten en via de gids van haar ouders kwam ze in het bezit van de memoires van enkele overlevenden, die verhalen vormen de basis van dit boek. Met recht een verhaal wat verteld moest worden, dat ben ik volledig met haar eens!
Ik beoordeel de boeken via de CAWPILE-methode: Characters (Karakters) | Atmosphere (Setting) | Writing style (Schrijfstijl) | Plot (Plot) | Intrigue (Boeiend) | Logic (Geloofwaardig)| Enjoyment (Leesplezier).
C = 9 | A = 9 | W = 9 | P = 9 | I = 9 | L = 9 | E = 9 | Score 9,00 = 5 sterren
In het boek lees je in de stukken van 1942 onder andere over Trostenez en brengt Anna in 2000 een bezoek aan De Kuil waar ze in 1942 samen met haar broertje in lag. Beide plekken heb ik via wikipedia bezocht, met een foto erbij maken sommige dingen nog meer indruk, vooral De Kuil. Maly Trostenets - Wikipedia en The Pit (memorial) - Wikipedia
Mijn leeservaring
Door een stukje in het boek:
Een vrouw van een onbestemde leeftijd zit aan een tafel aan de rechterkant van de hal. Haar strenge blik heeft zoveel weg van een röntgenapparaat dat ik bijna verwacht dat ze een foto van mijn longen uit een la zal halen. In plaats daarvan geeft ze ons zo’n gereserveerd knikje dat koningin Beatrix daar jaloers op zou zijn.
‘De conciërge,’ fluistert Lina als we voorbij deze Cerberus een lange gang in lopen. ‘Die moet je te vriend houden. Zij bepaalt wie er naar binnen mag en wanneer.’
Moest ik denken aan mijn verblijf in een hotel in Moskou in 1997, daar zat op de gang een zogenaamde dezhurnaya (vaak vertaald als 'floor lady' of 'etagebewaakster') zij controleerde wie de verdieping opkwam, wie er op de kamers verbleef en wanneer gasten kwamen of gingen. Ze waren de oren en ogen van het hotelmanagement en de staat.
Ik haalde dus de zolder overhoop om de doos te vinden waar mijn reisdagboek en de afgedrukte foto’s in zaten. Veel foto’s waren het in verhouding niet, tegenwoordig zou je er op los klikken, maar met een analoog fototoestel deed je dat toen echt niet! Ik reisde begin augustus 1997 met de trein van Utrecht, via Polen en Belarus naar Moskou om mijn broertje op te halen die dezelfde dag met de Trans Mantsjoerije Express (van Beijing via Harbin naar Moskou, zonder Mongolië te doorkruisen).aan kwam.
Ik vond foto’s van de onderstelwissel in Brest, dat is op de grens van Polen met Belarus. We moesten daar de trein uit en elke wagon werd op een ander onderstel getild, je gaat daar van smal spoor naar breed spoor, deze hele exercitie duurde volgens mijn reisdagboek ongeveer 3 uur. Na twee nachten en twee dagen treinen kwam ik aan in Moskou. Als ik google maps bestudeer is de trein van Brest via Minsk naar Moskou gereden. Zoals gezegd helaas enkel wat foto’s van de onderstelwissel en ik heb in Moskou veel foto’s gemaakt van de mooie metrostations. Aangezien die niets met dit verhaal van doen hebben besloot ik enkel voor een foto van mijzelf uit die tijd (in Moskou) en een foto van mijn visum, geldwisselbewijs en Russisch briefgeld.
