Marieke Scheers Wat mij vooral opvalt, is dat de keuzes van de personages niet zwart-wit zijn. Er is niet één duidelijk “goed” of “fout” antwoord, en dat maakt het juist geloofwaardig. De gevolgen van die keuzes werken ook door op de lange termijn, zowel in kleine als in grote dingen. Dat zorgt ervoor dat je als lezer echt voelt dat beslissingen ertoe doen en impact hebben. Ik kon me goed inleven in de personages op het moment dat ze voor hun keuzes staan. De twijfels, emoties en innerlijke strijd worden duidelijk beschreven. Vooral omdat het vaak gaat om herkenbare situaties: kiezen tussen wat goed voelt voor jezelf en wat anderen van je verwachten, of omgaan met schuld, verantwoordelijkheid en loyaliteit. Daardoor ga je als lezer automatisch nadenken over wat je zelf zou doen.
Een dilemma dat mij het meest is bijgebleven, is dat van de moeder van Mette (zoals ook al benoemd in vraag 1). Zij zit in een hele lastige positie: aan de ene kant wil ze haar dochter alles gunnen en haar gelukkig zien, maar aan de andere kant is ze het niet eens met de keuze die Mette maakt. Dat lijkt me ontzettend moeilijk als ouder. Je wilt het beste voor je kind, maar wat als jouw idee van “het beste” niet overeenkomt met wat je kind zelf wil. Wat ik sterk vond, is dat haar moeder haar gevoelens niet helemaal wegstopt. Ze probeert haar dochter ruimte te geven, maar is ook eerlijk over haar twijfels. Tegelijkertijd denk ik dat, juist omdat ze zo’n hechte band hebben, Mette toch wel aanvoelt dat haar moeder het er niet volledig mee eens is. Dat maakt het extra ingewikkeld. Ik denk dat het in zo’n situatie juist goed is om dat bespreekbaar te maken, zoals hier ook gebeurt. Als je het opkropt, kan dat uiteindelijk alleen maar voor meer spanning zorgen, terwijl een open gesprek juist kan helpen om elkaar beter te begrijpen.
Daarnaast vond ik het dilemma van Björn rondom de waarheid over Kees ook heel interessant. Ik vind het knap dat hij met die situatie omgaat en verantwoordelijkheid probeert te nemen, maar tegelijkertijd vraag ik me af of hij niet te veel zelf invulling heeft gegeven aan die waarheid. Het lijkt alsof hij de last volledig op zijn eigen schouders neemt, terwijl dat misschien niet helemaal nodig was. Persoonlijk denk ik dat hij het ook anders had kunnen aanpakken, bijvoorbeeld door het met anderen te delen of hulp te zoeken. Door alles zelf te dragen, maakt hij het voor zichzelf zwaarder dan nodig is. Dat maakt het dilemma ook zo sterk: je begrijpt waarom hij het doet, maar je ziet ook dat het hem niet per se helpt.
Als ik zelf voor zulke keuzes zou staan, denk ik dat ik het ook moeilijk zou vinden om de juiste beslissing te nemen. Vooral in situaties waarin emoties en relaties een grote rol spelen, is het lastig om rationeel te blijven, al helemaal als het om de dood gaat. Ik hoop dat ik, net als sommige personages in het boek, het gesprek zou aangaan met anderen in plaats van alles alleen te dragen. Tegelijkertijd laat het boek goed zien dat dat in de praktijk helemaal niet zo makkelijk is.
