Met mosterd na de maaltijd heeft dit niks meer van doen. Dit is de mosterd ná de mosterd en om het dieprode schaamrood op de kaken van te krijgen. 24 juni vandaag toch?!
Goed gelukt, zeg! Not! Maar aangezien ik graag met afgesloten projecten inclusief nagekomen beloften aan een nieuwe project begin dan toch nog maar deze aftermosterdparty van OLC De jaknikker. Opdat later deze week een nieuwe editie van Onze LeesClub mét lege en gepoetste stamtafel - en schoon geweten mijnerzijds - kan beginnen. Bij deze dus: de beloofde spiegel van de podcasts rond deel twee van Peter Buwalda’s trilogie.
Nou is dat laatste niet helemaal waar, want ik luisterde ook één podcast die ruim vóór de publicatie van De Jaknikker werd opgenomen: ruim een uur lang interviewde Özcan Akyol voor zijn TV-programma ‘De geknipte gast’ Buwalda. En we weten dat het tweede deel over Ludwig Smit toen nog altijd als manuscript op zijn bureau lag. Het was toen eerder een running gag dan een serieus ophanden zijnde publicatie.
In totaal luisterde ik na lezing van én onze gezellige en boeiende Onze LeesClub met De jaknikker vijf podcasts: vier mét Buwalda en eentje - BoekenFM - zonder. Één kortere - VPRO Boeken - en vier van ongeveer een uur of zelfs nog wat meer.
Wat natuurlijk in alle podcasts wel even aangetipt wordt, is dus die eindeloze wachttijd. Nou is dat wel een beetje bij Buwalda gaan horen: wie reikhalzend uitkijkt naar een nieuwe roman van zijn pen, zal het nodige geduld moeten hebben. Ook tussen het verschijnen van zijn debuut Bonita Avenue en Otmar’s zonen zat negen jaar. Joost de Vries komt bij BoekenFM met een geinige funfact die nog maar eens illustreert dat Buwalda zich ook niet liet opjagen door zijn uitgever en diens geplande promotiecampagnes.
Joost de Vries: “De Bezige Bij had toen een auto helemaal laten bedrukken met Otmar’s Zonen, waarmee zij door Nederland reden. En vervolgens kwam dat boek dus niet. (…) Heeft er al die tijd ergens in een garage die auto gestaan?”
Whaaha 😂 ! Zie je het voor je? Die mensen in de boekwinkels, vragen … Ik wel. Het was even googlen, maar het is dus geen grap. Of wel … maakt niet uit.
Anyways, leuke funfact maar daar ging het dus niet om. Samen wilden we het boek uitpluizen en uitpuzzelen van het verhaal. En zo luisterend hebben we dat helemaal niet zo gek gedaan 😃: in de vijf besprekingen en interviews hoor ik veel herkenning in de onderwerpen en bevestiging van wat we bespraken en uitvogelden samen. Ook leuk om te horen dat ons wat positievere beeld van de vrouwelijke personages in de roman(s) als sterk, onafhankelijk en daadkrachtig helemaal niet zo vreemd is en eigenlijk een schot in de roos:
Buwalda: “In de boeken vond ik het interessant om te proberen om ze sterker, geestiger en interessanter te maken. (…) Het leek me leuker voor het verhaal, de dialogen, de dynamiek … voor alles leek me dat interessanter, dus dat was ook wel een vooropgezet plan.”
Wel stippen ondermeer De Shortlist en BoekenFM nog een draadje aan waar wij het niet zo expliciet over gehad hebben: slavernij. Van subtiele tot minder subtiele metaforen in Otmar’s zonen tot concreet de replica plantagewoning in Sakhalin en de vrouw van Tromp zit dit thema erin verweven. In de twist van de roman - de metafictie - “vervangt” Buwalda zichzelf zelfs eigenlijk als witte schrijver door “een zwarte vrouwelijke debutant” auteur van zijn Otmar’s zonen te maken. Nice 😊 dat ik hier nog eens zo duidelijk op gewezen wordt.
In het interview met Ellen Deckwitz bij de nachtelijke uitzending van Nooit meer slapen zegt Buwalda ook dat hij tijdens het schrijven van De jaknikker over het personage Barbara en haar rol in het verhaal was gaan nadenken. Volledig afgezonderd van haar eigen leven en werk omdat zij met haar Shell-CEO-haantje is meegereisd naar eerst Nigeria en daarna Siberië: “Wat zou ik zelf doen?” Een roman schrijven dus. En dat gaat Barbara - of eigenlijk Diamond - dus ook doen. Interessante, briljante wisseling van de wacht.
Omdat veel podcasts met Buwalda gemaakt zijn, hoor je geregeld herhaling. Over de twist met de contraroman. Want dat mocht best gespoild worden. En dat de naam Tromp echt toeval is maar inmiddels wél lekker ‘resoneert’ met ‘de grote roerganger van de leugen’ Trump bijvoorbeeld. Maar daarnaast zijn zoveel leuke achtergronden en weetjes te horen, die eigenlijk niks met De jaknikker te maken hebben: over zijn tijd bij uitgeverij LJ Veen, het cartooneske drama toen hij de AKO Literatuurprijs níet won voor Bonita Avenue en welke 🎶 muziek 🎸hij tof vond als tiener om maar eens wat te noemen.
Het zijn heerlijke gesprekken om te luisteren. Charmant en boeiend vertelt hij over zijn manier van schrijven, inspiratiebronnen en momenten als auteur - zomaar onder de douche - én lezer en voorbeelden. Dat hij door verschillende besprekers vergeleken wordt met ondermeer Tom Wolfe, Jonathan Franzen en Donna Tartt - nog een auteur die haar fans rustig een decennium laat wachten op een nieuw boek 🤭 - moet hem toch goed doen. Al was het maar omdat hij voor zijn debuut bij zijn pitch bij de uitgever al duidelijk voor ogen had wat hij wilde, zo vertelt hij in De geknipte gast:
Buwalda:“Ik zei gewoon naar eer en geweten wat ik van plan was: een dik boek schrijven. Waar moeten we aan denken? Vroegen ze toen. Ik denk dat ik toen in die tijd Philip Roth, Roosenboom in Nederland en Franzen noemde.”
Grote namen en dus grootse plannen: na je debuut gewoon een trilogie aankondigen. Keurig met titels. De eerder genoemde titel voor het derde deel Hysterica Siberiana is inmiddels geskipt. Bij Nooit meer slapen verklapt Buwalda met een flinke slag om de arm de huidige: Londen riep. Of zegt hij nou London Reape? Of London RIP? Al kletsend licht hij her en der meer tipjes van de sluier op. Bijv dat het het manuscript in De Jaknikker straks in deel drie gepubliceerd gaat worden als Otmar’s zonen.
Buwalda:“Dat wordt een entiteit op de nachtkastjes van de personages.”
Zucht! … Dit soort teasers doen toch alweer uitkijken naar het sluitstuk van deze trilogie? Want gaat Buwalda nog een extra dimensie aan het spiegelpaleis geven, zoals Deckwitz in BoekenFM oppert? Of heeft hij nog andere ‘truukjes’ zoals hij de huidige twist noemt in zijn mouw verstopt (Oef, wat een anglicanisme hier)? “Ik moest iets doen, iets goeds voor het geheel waardoor het drie totaal verschillende boeken worden: dit is de orthodoxe, negentiende eeuwse roman, dit is tegen het postmoderne aan en die derde wordt nog gekker”, vertelt hij aan Lotje IJzermans in VPRO Boeken. Het begint aardig op pesten te lijken dit 😫.
(NRC 26-09-2025)
Want één ding staat vast: we kunnen net als Fokke en Sukke de dag na de publicatie van De Jaknikker zeuren en mopperen, maar Buwalda laat zich niet opjagen zodat we de serie kunnen bingen.
Buwalda: “Ik ben Netflix niet!”
Zo, mijn lei is schoon 😅. Eindelijk! Zelf ben ik blij dat ik de podcasts ná het lezen van de roman en de discussies in onze leesclub pas heb geluisterd. Omdat we zo echt onze eigen bespreking hebben gemaakt en gehad.
@Sterrezee @Marjolein @Tea @Ursula1969 @Angela @Karen @Maria van Ewijk
Wat denken jullie? Is dat een goede strategie geweest of hadden jullie het toch er liever toen al over gehad?
