LET OP: HET VERSLAG BEVAT SPOILERS
De leesclub bestaat uit vijftien lezers, waarvan een aantal al bekend is met de serie waarin Officier van Justitie Rixt van Leeuwen centraal staat. Voor de andere lezers is het een kennismaking met de boeken van Bregje Rebergen. Ontvolgd kan als stand alone gelezen kan worden, dus de verwachting is dat ze ook zonder eventuele informatie uit de voorgaande twee delen probleemloos de serie kunnen instappen.
COVER
In het leesclubcafé buigen de lezers zich over de cover, waarover de meningen uiteenlopen. De ene lezer vindt het aantrekkelijk en uitnodigend om te lezen. Wilma Mulder: “Op basis van de kaft zou ik het boek zeker oppakken in de bieb of online bekijken en de achterflap lezen.”
De andere lezer vindt precies het tegenovergestelde. Belliebooks: “De cover spreekt mij minder aan. Waar ik het contrast van de poppenhanden tof vind zie ik (tot nu toe) geen link met de titel, of flaptekst van het boek. Als het geen poppenhanden waren geweest maar een foto van mensenhanden had ik het wellicht anders ervaren.”
OPBOUW en SPANNING
Bijna iedereen vindt de proloog een spannende binnenkomer. Het zet direct een beklemmende toon neer en maakt nieuwsgierig naar wie de ontvoerde vrouw is (is het Beau?) en wat er met haar gaat gebeuren. Daarna lopen de meningen wat meer uiteen. De korte hoofdstukken en wisselende perspectieven zorgen volgens een aantal lezers voor vaart en afwisseling. Bernadette: “Ik vond deze opbouw overwegend plezierig. Je maakt op deze manier kennis met de personages, hun achtergrond en hun naasten. Het maakt je gelijk ook nieuwsgierig naar waar ze bij elkaar gaan komen in het verhaal, alsook naar het verhaal van de persoon zelf.”
Andere lezers vinden het grote aantal personages juist weer (te) veel om bij te houden. Eatreadwalkrepeat: “Dat er vanuit zoveel verschillende personages werd verteld, was voor mij te overweldigend en ik had mijn vraagtekens bij de relevantie van bepaalde verhaallijnen.”
Vooral de perspectieven van Jasmijn, Carina en Thomas zorgen voor discussie. Jasmijn duikt maar kort op bij de spoedeisende hulp en Carina’s rol in het verhaal wordt minimaal gevonden. Vanessa Wittevrongel: “Misschien hadden de gebeurtenissen vanuit een ander perspectief ook verteld kunnen worden.”
Het meest kritisch zijn de lezers over Thomas. Zijn verhaallijn lijkt eerst een interessant spoor, maar stopt vrij abrupt. Lady13: “Het verhaal van Thomas vond ik te vlug afgewerkt, hier had de schrijver meer mee kunnen doen.”
Een mening die door meerdere lezers gedeeld wordt, waarbij ze het vooral jammer vinden dat zijn religieuze achtergrond niet verder is uitgewerkt. Eatreadwalkrepeat gaat nog een stapje verder en noemt hem zelfs “compleet overbodig”. Op de vraag van Lady13 waarom zijn rol niet verder is uitgewerkt licht Bregje Rebergen toe dat zijn rol puur aanvullend op het thema van de manospere is. Als zijn rol groter was geweest, was de nadruk te veel gaan liggen op godsdienstwaanzin en dat was niet haar bedoeling met dit verhaal.
Helaas werkt de spanning niet voor iedereen even goed. De louche medicijnenhandel van Boudewijn, de criminele dreiging rond Rixt, de akelige sfeer op het forum waar Rogier rondhangt en de scènes rond de ontvoering van Beau zorgen zeker voor de nodige spanning. Toch vindt een aantal lezers, waaronder Kelvin, dat de dreiging soms wat versnipperd raakt door alle zijlijnen, waardoor het volgens hem eerder als een combinatie van thriller en feelgood is: “Een spannend verhaal dat wel goed moet aflopen. Het had natuurlijk geen leuk einde geweest als Beau in stukken werd teruggevonden in de binnenstad.”
VERRASSINGEN, PLOTWENDINGEN en ONTKNOPING
Hoewel de spanning dus niet voor iedereen constant aanwezig is, werden ze wel regelmatig verrast door wendingen in het verhaal. De grootste verrassing is dat de zwaar toegetakelde vrouw die bij de SEH wordt achtergelaten niet Beau blijkt te zijn, maar influencer June. Anneke: “De verwarring rond de ontvoeringen van June en Beau vond ik wel verrassend.”
Ook de rol van Arjen, de partner van Beau, komt voor veel lezers als een verrassing. Dat hij de online mentor van stalker Rogier blijkt te zijn, hadden de meesten niet zien aankomen, al vindt niet iedereen deze wending even geloofwaardig. Anneke: “Ik was het meest verrast, zoals iedereen eigenlijk wel, dat Arjan de mentor bleek te zijn van Rogier. Niet aangenaam verrast, want ik vond het zo vergezocht. Al die rare mensen die ook nog eens allemaal bij elkaar om de hoek wonen. Hoe toevallig wil je het hebben.”
Nog opvallender is Rogiers ontwikkeling: van creepy stalker naar onverwachte redder. Tara: “Het grootste deel van het verhaal had ik wel een beetje zien aankomen. Alleen het feit dat Rogier de held zou worden vond ik echt verrassend.” Tegelijkertijd vinden meerdere deelnemers die omslag wel erg snel gaan. Vanessa Wittevrongel: “Ik vond het ook een beetje ongeloofwaardig. Hij zit op sites die de manosphere verheerlijken. Hij stalkt Beau. En dan heeft hij de kans om haar te redden en is zijn manosphere ineens "verdwenen".”
De uiteindelijke ontknoping laat mede daardoor een aantal lezers met een dubbel gevoel achter. Vooral dat Beau Arjen doodt en hem daarna samen met Rogier laat verdwijnen, roept vragen op. Waarom zegt ze niet gewoon dat het zelfverdediging was? Waarom lijkt niemand Arjen te missen? En wat gebeurt er daarna eigenlijk met Rogier? Helma Koot merkt bovendien op dat Rogier Beau later misschien nog zou kunnen chanteren, juist omdat hij nu zo veel van haar weet.
SCHRIJFSTIJL
Over de schrijfstijl zijn de lezers het opvallend vaak eens: Rebergen schrijft toegankelijk, helder en vlot. Wilma Mulder: “Ik had het boek in no-time uit en vindt haar stijl van schrijven prettig te lezen. Het nodigt uit om even lekker te gaan zitten en een aantal hoofdstukken te lezen.” Stefanie Van der Loo noemt de stijl bovendien beeldend: “Ik kon sommige scènes, bijvoorbeeld die van haar achtervolging bij haar eerste ontvoering, heel goed meevolgen/meevoelen., waardoor je de scènes snel voor je ziet.” Kelvin denkt daar anders over: “De beschrijvingen van de omgeving en gedachten van personages hadden weinig tot geen toevoeging aan het verhaal.”
Over de vraag of die stijl ook echt bij een thriller past, wordt wat meer getwijfeld. Voor een aantal lezers werkt de korte en heldere manier prima. Jeannette: “Ik vind dat je bij een thriller niet met te lange zinnen moet werken. En een klare duidelijke taal gebruiken leidt je niet af van het verhaal.” Ook Tara is tevreden: “De vlotte en duidelijke manier van schrijven ondersteunt het verhaal, ook binnen het thrillergenre omdat ik naast de spanning ook door de korte hoofdstukken snel gemotiveerd was om door te lezen.”
Andere lezers zijn minder enthousiast waaronder Emma: “Het was niet de schrijfstijl die ik verwachte bij een thriller/spannend verhaal.” Een mening die Kelvin deelt: “De schrijfstijl vind ik meer bij een roman passen dan bij een thriller. Het is voor mij meer een spannend feelgood verhaal dan echt een thriller.
PERSONAGES
De lezers vinden Rixt als personage geloofwaardig en echt vooral omdat ze sterk móét zijn, maar niet altijd sterk ís. Ze is menselijk en herkenbaar neergezet in de manier waarop ze steeds moet balanceren tussen haar zware werk als Officier van Justitie, haar gezin en de dreiging uit haar verleden. Anneke: “Voor mij staat zij toch ook voor de problematiek in de man-vrouw rolverdeling, hoe lastig het toch vaak blijft voor een vrouw om een veeleisende carrière te ambiëren in combinatie met het hebben van een gezin.”
Beau roept vooral irritatie op. Ze wordt gezien als oppervlakkig, verwend en verslaafd aan aandacht, maar precies daardoor vinden meerdere lezers haar overtuigend als influencer. Ze vinden haar psychologisch goed uitgewerkt, omdat steeds duidelijker wordt hoeveel leegte en afhankelijkheid er achter haar perfecte online leven zitten. Lesya: “Ik vind dat zij een typisch beeld is van een influencer die alles doet om volgers te krijgen.”
Boudewijn wordt vooral gezien als iemand met een midlifecrisis, geldproblemen en zijn relatie met een veel jongere vrouw, voor wie hij domme en gevaarlijke keuzes maakt om zijn geldzorgen te verbergen. Wilma Mulder: “Hij is een typisch voorbeeld van een oudere man met een jongere vrouw (vooral om zijn geld) en een tweede leg. Zijn financiële problemen, zijn naïviteit en zijn zwendel in pillen passen bij dat beeld. Hij is niet sympathiek, maar wel begrijpelijk en menselijk genoeg om zijn rol geloofwaardig te maken.”
Geld en status is bijna voor alle personages een drijfveer die hen de verkeerde kant op duwen. Kelvin vat het bredere patroon scherp samen: “Bij de meeste personages merk ik dat er een soort moreel kompas ontbreekt door geld.”
Thomas en Rogier blijven voor veel lezers lastiger. Thomas blijft te vaag; zijn religieuze achtergrond en de dreigende sfeer rond zijn acties hadden volgens de groep veel meer kunnen opleveren. Rogier heeft juist potentie, maar zijn omslag van stalker naar redder gaat wel heel snel
SOCIAL MEDIA en ANDERE THEMA’s
Het centrale thema— wat is echt en wat is nep? — wordt door de lezers duidelijk herkend. Brendaleest: “Best wel een filosofische vraag. Wat is echt en niet echt. Maar tegenwoordig is in de digitale wereld door de snelle opkomst van AI dit een urgent vraagstuk.”
Het thema wordt door de groep niet alleen gelinkt aan social media maar aan bijna alles wat er in het verhaal gebeurt. Alles draait om de uiterlijke schijn. Beau die als influencer haar ‘perfecte’ leven deelt, Boudewijn die de façade van de succesvolle Gooise apotheker overeind houdt, AI-deskundige Arjen manipuleert zijn omgeving en Rogier beweegt zich in de donkere anonimiteit van online fora. Lady13 vindt het een interessante blik achter de schermen hoe een influencer werkt en haar publiek ‘bespeelt’.”
Naast schijn en werkelijkheid worden er nog veel andere thema’s door de lezers genoemd: machtsmisbruik, stalking, huiselijk geweld, geldzucht, psychologische manipulatie, familieproblemen, alcoholisme en medicijnenfraude. AI, deepfakes en de manosphere maken het verhaal nog actueler. De lezers vinden het sterk dat het boek laat zien hoe online manipulatie niet op een scherm blijft, maar ook in de ‘echte’ wereld gevolgen kan hebben voor iemands veiligheid, reputatie en zelfbeeld.
SFEER en SETTING
De sfeer van het boek zit vooral in de grimmige dreiging onder het gladde, mooie oppervlak. De proloog zet volgens bijna iedereen meteen de toon, maar daarna voelt elk perspectief net anders. Bij Rixt overheerst alertheid, bij Boudewijn spanning en paniek, en bij Beau verandert haar schijnbaar luchtige influencerleven naar een gewelddadige werkelijkheid. Anneke: “Voor mij overheerst uiteindelijk vooral de sfeer van het onechte, het leugenachtige, je zo anders voordoen.”
Hoewel de setting in Het Gooi vooral het gevoel van rijkdom, succes en façade versterkt, is het geen noodzakelijke locatie voor de gebeurtenissen. Social media, fraude, stalking en online manipulatie hadden zich net zo goed ergens anders kunnen afspelen.
MEDEWERKING VAN BREGJE REBERGEN AAN DE LEESCLUB
De auteur werkte mee aan de leesclub en beantwoordde uitgebreid de vragen van de lezers. Iets wat door de lezers zeers gewaardeerd werd. Ze gaf onder andere toelichting op bepaalde keuzes die zie heeft gemaakt, wat soms zorgde voor net een iets andere kijk op het verhaal.
HET BOEK IN 10 WOORDEN
Tot slot werd het boek door alle lezers samengevat in slechts tien woorden:
Jeannette: “Van fake naar realiteit, de wereld van de social media” ⭐⭐⭐⭐⭐
Emma: “De maatschappelijke druk die ervoor zorgt dat je de realiteit vervaagt” ⭐⭐⭐⭐
Bernadette: “Wie wordt er gevangen in het web van leugens?” ⭐⭐⭐⭐
Belliebooks: “Thriller waar de online wereld over gaat in de realiteit” ⭐⭐⭐
Lady13: “Geld vergaren als drijfveer maakt anderen met slechte bedoelingen wakker” ⭐⭐⭐⭐
Stefanie Van der Loo: “Spannende thriller, waarin niet alles lijkt zoals het is” ⭐⭐⭐⭐
Lesya: “Niet alles wat we zien op sociale media is echt” ⭐⭐⭐
Tara: “Schijnwereld online vervaagt grenzen tussen waarheid en leugen” ⭐⭐⭐⭐
Eatreadwalkrepeat: “Niets is wat het lijkt, vertrouwen is zeldzaam en online zijn we kwetsbaar” ⭐⭐⭐
Wilma Mulder: “Krachtige psychologische druk, verrassende ontknoping, thriller met vaart maar minder overtuigend” ⭐⭐⭐⭐
Anneke: “Actuele thriller over de dunne grens tussen echt en nep” ⭐⭐⭐
Kelvin: “Het ideaalbeeld willen blijven behouden, ten koste van alles" ⭐⭐⭐
Brendaleest: “Actuele spannende thriller over influencers: echt of deepfake?” ⭐⭐⭐⭐
Vanessa Wittevrongel: “Psychologische thriller over hedendaagse problematieken” ⭐⭐⭐
Helma Koot: “Uiterlijke schijn boven alles: weet jij nog wat echt is?” ⭐⭐⭐
WAARDERING
Met 1x 5 sterren, 7x 4 sterren en 7x 3 sterren kwam de leesclub uit op een gemiddelde waardering van 3,6 sterren.
Helma Koot, leesclubcoördinator