Wat trek ik aan? Wat doe ik op mijn boterham? Met de auto of fiets naar werk? Andere baan of toch maar blijven? Nog even doorrijden op reserve of toch maar tanken? Even sporten of toch op de bank ploffen? Haren wassen of vetheid nog een dag verstoppen onder een laag droogshampoo? Welke film zal ik kijken? Verbouwen of verhuizen? Maar waarheen dan? Geld uitgeven aan die vakantie of sparen? Afspreken met die vriendin of even tijd voor mezelf? Doorzakken of morgen fris opstaan? Blijven proberen of toch maar besluiten uit elkaar te gaan? Van minieme kleine dagelijkse keuzes tot grote levensveranderende beslissingen, we krijgen ze allemaal vroeg of laat voor onze kiezen. En waar de kleine keuzes vaak onbewust en bijna automatisch aan ons voorbijgaan, kunnen de grootste beslissingen soms een lange tijd buikpijn, stress en ellende veroorzaken, maar ook de bron zijn van ons levensgeluk. Hoe je het ook wendt of keert, er is geen mens op deze aardkloot die hem niet bezit: de kracht van keuze. De kracht om, op het moment dat er iets op je pad komt, te besluiten hoe je ermee om wilt gaan.
Laat ik vooropstellen dat ik lange tijd helemaal niet door heb gehad dat ik die kracht had. Tuurlijk maakte ik wel keuzes; ik maakte keuzes qua studie, werk, vriendschappen, vriendjes, kleding, maar ook in de manier waarop ik praatte, dacht en deed. Achteraf zaten daar heel wat ‘verkeerde’ keuzes tussen. Niet in de zin van dat ik er spijt van heb, wel in die zin dat het eigenlijk helemaal niet mijn keuzes waren. In feite deed ik vooral wat me werd gezegd, en liet ik mijn keuzes kleuren door hoe ik was opgevoed en door wat ik anderen in mijn omgeving zag doen. Als ik nieuwe beslissingen moest nemen, stelde ik mezelf vaak geen of de verkeerde vragen voordat ik de beslissing nam. Ik vroeg me niet af van welke studie ik gelukkig zou worden, maar of het mijn ouders trots zou maken. Ik vroeg me niet af welk type man bij mij zou passen, maar of het plaatje klopte voor de buitenwereld. Ik vroeg me niet af of ik zin had om uit te gaan, maar mijn vriendinnen hadden er zin in. En ik vroeg me niet af of ik het leuk vond wat ik aan had, de Spice Girls hadden het aan. Óf ik deed dingen op de automatische piloot, óf ik was drukker met bedenken wat andere mensen ergens van zouden vinden dan wat ik er zelf allemaal van vond.
Pas toen ik psychologie ging studeren realiseerde ik me dit, en ontdekte ik de kracht van keuze. Ik vond het fascinerend om de mens en dus mezelf beter te begrijpen. Te begrijpen waarom iemand doet wat hij doet. Wat ik daar leerde, was dat tussen stimulus en respons, actie en reactie, een ruimte zit. En dat in die ruimte voor ons de mogelijkheid ligt om te bepalen hoe te reageren. En dat hoe wij reageren vaak grotendeels geprogrammeerd wordt door onze overtuigingen – gestuurd door genetica, opvoeding, ervaringen en omgeving. Het was een giga eye-opener dat ik deze knop anders kon afstellen. Resetten zelfs. Waar ik eerder dacht geen opties te hebben of ze simpelweg niet te zien, werden ze steeds zichtbaarder en kleurden ze zich ook steeds meer naar wie ik écht was. ‘Wat wil ik?’ werd een vraag die ik mezelf steeds vaker ging stellen, en het was het moment dat ik mijn eigen weg ging uitstippelen.
Inmiddels loopt de kracht van keuze als een rode draad door mijn leven. Het heeft me afstand en afscheid doen nemen van situaties, mensen, en ook van delen van mezelf en daarmee heb ik ruimte gemaakt voor nieuwe ervaringen, andere mensen en een leukere versie van Kelly. Het helpt me elke dag om op de beste manier – mijn manier – om te gaan met de ups en downs die er op mijn pad komen.
Fragment uit het voorwoord van 'De Kracht van Keuze'.