
Kleine samenvatting van Solvej Balle’s eerste drie delen van de zevendelige serie
Met een kleine groep enthousiaste lezers zijn we in januari 2025 gestart met de zevendelige serie Over de berekening van ruimte van Solvej Balle. Aangezien we op de Hebban-site binnenkort geen nieuwe blogs kunnen aanmaken, gaan we hier op het Forum in september verder met deel IV van de serie. Binnenkort volgt het blog hierover. Nu eerst een kleine samenvatting van onze bevindingen van de delen I, II en III.
Solvej Balle (1962) studeerde literatuur en filosofie. Ze debuteerde op vierentwintigjarige leeftijd en vestigde haar naam als schrijfster in de jaren negentig. Ze publiceerde verschillende romans, gedichten en kort proza. In 1993 kwam Ifjølge Loven uit, de doorbraak van de auteur. De roman was duidelijk geïnspireerd door grote vertellers als Kafka en Borges en stond op de lijst van de beste boeken van de eeuw van de Deense krant Politiken. Haar schrijven wordt vergeleken met dat van Peter Seeberg en Villy Sørensen, twee zwaargewichten in de Deense literatuur. Haar werk, Over de berekening van ruimte, werd bekroond met de Literatuurprijs van de Noordse Raad 2022 (de delen 1 t/m 3 van in totaal 7 geplande delen). De jury omschreef het als een meesterwerk van zijn tijd: ‘Het werk is de grote comeback van Solvej Balle, niet alleen voor Deense en Scandinavische fictie, maar ook voor Europese fictie in het algemeen.’ Het eerste deel stond dit jaar op de shortlist van The International Booker Prize 2025.
We zetten geen achterflapteksten hieronder, alleen links naar de boekpagina’s op de Hebban-site. Ben je van plan om de serie te gaan lezen, vermijd deze teksten dan, want er staan wat spoilers tussen.

Zoals gezegd, startten we in januari met Over de berekening van ruimte I. Eigenlijk hadden we geen van allen een idee wat te verwachten van dit boek uit 2020. Toch waren we in onze waarderingen en conclusies aardig eensgezind zo bleek toen we vroegen of de verwachtingen vooraf een beetje uitgekomen waren, en of het boek verrast heeft.
@Sterrezee : Ja Het probleem was er. Het staat centraal. Pogingen van Tara om eraan te ontsnappen en te begrijpen. Beschrijving van de consequenties in haar omgeving, inclusief wat gevoel en betekenis. Ik geef het 4 sterren. Goed! met ruimte voor dalen en/of stijgen bij volgende delen.
@Wil2 : Het boek heeft me positief verrast. Toen het net uit was sprak het me enorm aan, dat heb ik onthouden en de rest was ik vergeten. Zelfs bij het herlezen was ik geboeid. Ik heb het vier sterren geven. Omdat het geen afgerond geheel is, kan ik het geen vijf sterren geven. En het is duidelijk geen open einde. Ook zijn de karakters niet heel diep uitgewerkt, maar dat werkt juist goed, het is een langzame opbouw en geeft de lezer kans zelf na te denken. Ik hou er enorm van.
@Tinwara : Ik ging er redelijk blanco in; was vooral gegrepen door de titel en het thema van de vastzittende tijd. Het boek heeft me positief verrast; Solvej Balle weet ondanks de overeenkomst met bv Groundhog Day toch een compleet eigen draai aan het thema te geven en er staan prachtige passages in het boek, passages om vaak te herlezen en herkauwen. Ook ik gaf 4 sterren. Het is prachtig geschreven en origineel, maar omdat het verhaal niet is afgerond én omdat ik delen als saai heb ervaren (en ja, dat was nodig voor het verhaal! Dus dit is een vreemde kritiek, dat vind ik zelf ook) geef ik geen 5 sterren aan dit deel.
@Mariette : Ik had niet zoveel verwachtingen vooraf. Vooral twijfels of ik wel of niet mee zou doen in verband met tijdgebrek en met mijn liefde voor de film Groundhogday. Behalve de herhalingen van een dag, lijkt het boek gelukkig niet erg op de film. Er staan mooie gedachtes en prachtige zinnen in het boek, maar het kon me toch niet echt boeien. Ik vond sommige stukken echt erg saai. Vandaar drie sterren.
@Karin Marcellina : Zelden ben ik zo verrast door een boek als door dit boek. Verrast in de positieve zin van het woord. Was ik voor het eerste deel angstig nieuwsgierig. Voor het tweede deel is de angst weg en blijft alleen de nieuwsgierigheid. Ik heb het boek 4 sterren gegeven. Geen 5 vanwege het einde van dit deel.
@Marjolein : Ik had vooraf geen specifieke verwachtingen omdat ik me niet zoveel voor kon stellen bij het verhaal. Ik ben vooral verrast door mijn nieuwsgierigheid naar de andere delen, hoe ze dit verder gaat uitwerken. Ik heb het boek 4 sterren gegeven.
@Marianne van de Boeken : Het boek heeft me positief verrast. Ik zou het nooit opgepakt hebben in de boekhandel vanwege de saaie cover. Vier sterren, ik vond het een boeiend boek en mooi geschreven.
@Inge68 : Ik ben echt geen fan van dit boek. De voortdurende herhaling kon me niet boeien en begon me uiteindelijk te irriteren. Ik was zo opgelucht dat het boek uit was. Eigenlijk heb ik meer genoten van de discussie hier dan van het boek zelf. Ik heb het boek drie sterren gegeven omdat ik wel zie dat het goed geschreven is, maar het verhaal kon me niet boeien.
@Ronny : Met enige terughoudendheid (misschien moet ik wel zeggen frisse tegenzin) begon ik aan dit avontuur. Het boek sprak mij helemaal niet aan en de film 'Groundhog Day' vond ik, sorry voor de liefhebbers, ronduit verschrikkelijk. Echt niet mijn ding. Maar wat heeft dit boek mij ongelooflijk weten te verrassen. Het taalgebruik en de opbouw zijn prachtig en het wist mij te boeien vanaf de allereerste zin. Het onderliggende vraagstuk laat mij nu nog steeds niet los en ik denk dat ik het volgende deel maar heel snel ga lezen. Zelfs de ogenschijnlijk simpele cover begint mij steeds meer te intrigeren en een eigen verhaal te vertellen. Ik gaf het boek vier sterren (die vijfde houd ik nog heel even vast).
@Gea Kuipers : Bij de eerste vraag had ik al gezegd dat de wiskundige/natuurkundige berekeningen die ik tevoren verwachtte op basis van de titel en de cover niet in het verhaal voorkwamen. De herhalingen kwamen des te vaker voor, en dat vond ik verrassend mooi om te lezen. Het stilstaan van Thomas en de ontwikkelingen bij Tara, die innerlijke processen bij haar. Ik houd daarvan. Ik heb het boek vier sterren gegeven. Vooral omdat het verhaal nog lang niet af is.

Deel II van de serie Over de berekening van ruimte lazen en bespraken we van half maart tot half april. Dit deel sluit naadloos aan op het eerste deel, dus we zijn benieuwd naar Tara’s leven op 18 november. De laatste en samenvattende vraag was: Met hoeveel sterren heb je dit tweede deel gewaardeerd, en waarom? En vertel even of deze waardering anders of gelijk is aan die van het eerste deel.
Marianne : Ik heb 4 sterren gegeven, maar ik vond het begin erg moeizaam en het boek in het geheel boeide me ook lang niet zo als deel I (ook 4 sterren). Hopelijk spreekt deel III me meer aan.
Marjolein: Vier sterren.
Tinwara: Ik heb opnieuw 4 sterren gegeven. Ik hou van Balle's stijl. Dit deel vond ik afwisselender om te lezen dan deel I, er gebeurt meer. Tegelijk heb ik hier minder mooie citaten en gedachten uitgehaald. Dus die 2 dingen heffen elkaar op. Ik vind het moeilijk om een boek dat geen einde heeft 5 sterren te geven; het voelt ook niet als een compleet boek. Kan me voorstellen dat het uiteindelijk als 1 boek uitgegeven zal worden (met alle 7 delen). Kan best, qua omvang.
Sterrezee: 5 sterren. Die rondreis een goed idee met een ander soort consequenties. (4 sterren voor vorige, al ligt het minder dan een heel punt uit elkaar.)
@Ursula1969 : 4 sterren. Boek I ook 4 sterren. Af en toe wat stukken waar ik wat afgeleid was. Overal mooie boeken. Erg benieuwd naar deel III en verder.
@Riet : Het vorige deel heb ik 3,5 ster (op Hebban 4) gegeven en dit deel 4 sterren. In dit deel werd ik meer meegesleept met het verhaal, er gebeurde meer. Het vorige vond ik wat saaier.
Karin: Ik heb het eerste deel 4 sterren gegeven en dit deel heb ik ook vier sterren gegeven. Ik vond het over het algemeen net zo mooi om te lezen als het eerste deel, ondanks de Romeinen want dat was vooral in het begin even doorbijten.
Wilma: Wilma was zo druk met haar nieuwe huisgenoot (pup) dat ze alleen sterren gaf. Dat waren er vier.
Ronny: Ik ben geloof ik niet de enige die wat moeite had met het begin, maar ik geef toch vier sterren, zij het met een ietsje minder overtuiging dan bij het het eerste deel. Met name het wat langdradige stuk over het Romeinse Rijk was daar debet aan.
Gea: Ik geef dit deel vier sterren, net zoals het eerste deel.

Het derde deel in de serie Over de berekening van ruimte lazen we in juni. Om geen spoilers weg te geven voor iedereen die nog staat te popelen om deze serie van Solvej Balle op te pakken, plaatsen we nu alleen onze waarderingen.
Wilma: Vier sterren. Ik was niet zo ver omgeblazen dat het vijf sterren verdiende, maar wel zo goed dat drie te weinig is.
Ursula: Een volle 4 sterren. Ik heb weer genoten van 18 november die stilstaat met zijn mysteries. Met alle bespiegelingen.
Tinwara: 4 sterren wederom. Ik vind de schrijfstijl heel fijn en hou ervan hoe Balle me aan het denken zet. Maar omdat er geen einde is wil ik nog geen 5 sterren geven. Misschien pas ik het na deel 7 allemaal met terugwerkende kracht aan.
Marjolein: Ik heb het boek 4 sterren gegeven omdat ik het knap vind hoe SB iedere keer een andere insteek vindt.
Riet: Net als het vorige deel, geef ik deze ook 4 sterren. Elk deel heeft weer een verrassende insteek en nodigt uit tot verder lezen.
Marianne: Ik heb vanaf de zijlijn meegelezen en dankzij jullie heb ik nog meer genoten van Balle's berekening van ruimte. Ik geef het vier sterren.
Karin: Bij dit deel moest ik even wennen aan het feit dat er zoveel meer personages in het verhaal zijn gekomen. Ik heb het boek 4 sterren gegeven.
Ronny: Hoe meer ik met jullie ogen zie en ontdek, hoe langer ik bij het boek blijf hangen, en hoe meer sterren ik nodig heb. Want het belangrijkste zit inderdaad tussen de regels. Vier sterren.
Gea: Na het lezen wist ik zeker dat ik voor drie sterren zou gaan, nu twijfel ik. Door de discussie wil ik naar vier, maar ik blijf hangen op 3,5. Na nog een nachtje slapen ga ik voor vier sterren.
We hopen dat alle lezers weer meedoen met deel IV en verwelkomen uiteraard iedereen die aansluit.
Groet, Ronny en Gea