Het blijft een mooi fenomeen: synchroniciteit. Ik schreef er al eerder over op mijn oude spot en kwam die artikelen onlangs weer tegen.
Synchroniciteit in boeken.
Dat je ineens, geheel toevallig, boeken na elkaar leest met een zelfde thema. Of dat je steeds weer een bepaald boek tegenkomt in de boeken die je leest. En wat dacht je van na het lezen een tv programma kijken waarin een belangrijk onderwerp, bijvoorbeeld de omgeving waar het zich afspeelt, uit het boek ineens te zien is? En dat zonder het bewust opgezocht te hebben. Dat is synchroniciteit in boeken.
Voor wie mijn blogs over dit onderwerp niet gelezen heeft en nog nooit van de term gehoord heeft, een beetje uitleg. Soms gebeuren er dingen die bijna meer dan toeval lijken te zijn, er zijn dan vreemde en opvallende verbanden tussen de gebeurtenissen te ontdekken. Voor een ander misschien niet altijd duidelijk te herkennen maar voor de persoon zelf hebben de gebeurtenissen met elkaar te maken en hebben ze dus betekenis. De Zwitserse psycholoog Jung bedacht hier de term synchroniciteit voor.
De term synchroniciteit (letterlijk: gelijktijdigheid) betekent zinvolle coïncidentie van uiterlijke en innerlijke gebeurtenissen die zelf niet causaal verbonden zijn. Het begrip werd in 1930 geformuleerd door de Zwitserse psychiater en psycholoog Carl Gustav Jung in zijn verhandeling Synchroniciteit: een acausaal, verbindend principe. Van synchroniciteit is sprake wanneer twee of meer gebeurtenissen min of meer tegelijkertijd optreden in een voor de betrokkene zinvol verband, dat niet noodzakelijk als causaal (oorzaak en gevolg)l wordt ervaren. Eenvoudig gezegd: je ervaart het als "meer dan gewoon toeval"; omdat de twee gebeurtenissen voor jou met elkaar te maken schijnen te hebben, maar niet zo dat het ene het andere heeft voortgebracht. Jung zag synchroniciteit als een ander verklaringsmodel dat naast causaliteit zijn plaats verdiende. Dit concept stelt de causaliteit zelf niet ter discussie noch wil het ermee concurreren. Het beweert slechts dat, net zoals gebeurtenissen kunnen gegroepeerd worden onder 'oorzaak', ze net zo goed kunnen worden gegroepeerd onder hun betekenis.
Bron: Wikipedia: synchroniciteit
Een van mijn mooiste voorbeelden van synchroniciteit tijdens het lezen beleefde ik toen in In het zwart van de spiegel las van Peter Delpeut. Een schitterend boek dat zich afspeelt bij de rivier de Wye en Tintern Abbey. Toen ik even genoeg gelezen had legde ik het boek weg en zette de tv aan, ik kwam terecht bij het programma Droomhuis op het platteland. In die aflevering werd een huis gezocht in de Wye Valley en lieten ze prachtige beelden zien van Tintern Abbey. Na genoten te hebben van de schitterende beelden deed ik de tv uit en ging mijn mail lezen. Er was een mail van het Museumtijdschrift, hierin werd een nieuwe tentoonstelling in het Teylersmuseum (Haarlem) aangekondigd met het werk van John Constable. Deze schilder had een grote bron van inspiratie: Claude Lorrain en zijn 'Claude-glass' (licht gebolde zwarte spiegel die gebruikt werd bij het schilderen). Precies die schilder en zijn 'Claude-glass' spelen een hele grote rol in het boek. Toeval? Of… synchroniciteit?
Het hele boek zelf barst trouwens ook van de synchroniciteit, het verhaal valt van de ene toevalligheid in de andere (overigens zonder zijn geloofwaardigheid te verliezen). Zodanig dat het voor de hoofdpersoon bijna geen toeval meer lijkt. Bij het teruglezen van mijn blog hierover kreeg ik gelijk zin om dit boek te gaan herlezen! Maar dat is een ander verhaal…
Wel ben ik nu nieuwsgierig:
Komen jullie nog wel eens synchroniciteit tegen tijdens het lezen?
Vertel hier in de reacties dan vooral hoe en waar, in welke boeken?