De jurk van Texel is een boek over een bestaande jurk. Voor de kust van Texel werd in 2014 door hobbyduikers een wrak gevonden. In dat wrak bleken allerlei voorwerpen aanwezig uit de zeventiende eeuw. Onder de voorwerpen die naar boven gebracht werden bleek een jurk te zitten. Deze jurk is bijna volledig intact en is daarom een spectaculaire vondst. Het verhaal in het boek gaat over de vondst, maar ook over de politiek rondom het duiken én het naar boven halen van gevonden voorwerpen. Daarnaast is het ook een tweevoudig liefdesverhaal. Eén van deze verhalen speelt in 1652, de andere in het heden.
15 Gelukkigen kregen de mail dat ze het boek zouden ontvangen en mochten deelnemen aan de leesclub, daarnaast sloten zich nog twee deelnemers met een eigen exemplaar aan. Het is wennen op het nieuwe Forum. De leesclubleider en de deelnemers zijn zoekende omdat opzet, notificaties én reageren anders gaat. Toch is het gelukt om er samen uit te komen er een een prettige leesclub van te maken.
De leesclub
De boeken druppelen binnen en al vrij snel blijkt dat het verhaal vlot leest. De deelnemers vliegen bijna allemaal door het verhaal en geven aan het niet goed weg te kunnen leggen. Dat is erg fijn, al zorgt het ook wel voor wat problemen omdat een enkeling wat langer moet wachten op het boek en er zo bij sommigen een behoorlijke tijd komt te zitten tussen het uitlezen van het boek en het beantwoorden van de vragen. Er wordt daarom ook nog gesproken over de voor- en nadelen van het in één keer plaatsen van alle vragen. Gelukkig, voor de leesclubleider, lijkt dit toch niet de voorkeur van de meeste deelnemers te hebben. Het mooie van de vragen na elkaar plaatsen is namelijk dat je hierdoor in kunt spelen op gegeven antwoorden en dat mensen eerder geneigd zijn om op elkaar te reageren.
Tijdens de leesclub denken en spreken we over onze redenen om het verhaal te lezen en de reden waarom de schrijver het verhaal twee tijdslijnen heeft gegeven. Ook komen er verschillende politieke en maatschappelijke onderwerpen aan bod, spreken we over onze favoriete personages en proberen we ons in een personage te verplaatsen. De vraag naar het genre van dit boek was een lastige: is het een feelgood, een historische roman, allebei?
Veel deelnemers hadden al wel iets over de jurk gehoord. Vooral de documentaire van de NPO: De jurk en het scheepswrak, had voor belangstelling gezorgd. Het feit dat het een historische roman is trok ook veel deelnemers over de streep, maar de populairste reden was het gegeven dat het boek waarheid met fictie combineert.
Silke: Wat mij aantrok is dat het boek op waarheid gebaseerd is. Ik vind dat altijd een intrigerend uitgangspunt. Daarnaast is het een boek dat zich afspeelt in Nederland, van een schrijfster van eigen bodem. Twee extra redenen waarom ik interesse had in dit boek!
Lisan: De combinatie van feiten en fictie trok mij aan. In het bijzonder omdat het om het palmhoutwrak ging en ik zelf tijdje bij Provincie Noord-Holland hebt gewerkt. Een bezoek aan het depot in Huis van Hilde zat in ons inwerkprogramma. Dat maakte dat ik bijzonder geïnteresseerd ben in vondsten in Noord-Holland.
Helma: Ik was getriggerd door de auteur en was blij dat er (eindelijk) weer een boek van haar is verschenen. Ik zou het boek ongeacht het onderwerp meteen gaan lezen.
Als we het hebben over de twee verschillende tijdlijnen komt vooral naar voren dat we dit een fijne afwisseling vinden. Dat het verhaal van de jurk hierdoor meer gaat leven en dat er spanning wordt opgebouwd. Er wordt ook nog gekeken naar de reden om het ene verhaal in de eerste persoon en het andere verhaal in de derde persoon te vertellen, maar dat verklappen we niet.
Marie-José: Een dubbele verhaallijn zorgt voor spanning en dynamiek. Zeker wanneer een van de twee in het verleden speelt en de andere nu. Verbonden door de jurk leren we twee totaal verschillende vrouwen kennen met totaal verschillende levens. Ik vond het knap gedaan, zeker door ook het perspectief te wisselen en je het verleden wat afstandelijk beschouwde. Heel mooi en passend. Het maakt het verhaal interessant en vlot leesbaar.
Olga heeft verschillende politieke en maatschappelijke thema's in haar boek verwerkt. Zo kampt één van de hoofdpersonen met de vraag in hoeverre zij verantwoordelijk is voor de zorg voor haar vader, komt aan bod wat de invloed van de wensen van ouders op hun kinderen kan zijn, wordt gekeken naar het beleid ten opzichte van de wrakken voor de Nederlandse kust en naar de rechten en plichten van hobbyduikers.
Mantelzorg
De hoofdpersoon in het verhaal heeft een vader die extra hulp nodig heeft. We spreken over de hulpvraag en over verantwoordelijkheden van ouders, kinderen en overheid.
Silvia: Ik denk dat we verantwoordelijk zijn voor de zorg voor onze ouders. Althans zou ik dat heel vanzelfsprekend vinden. Je ouders hebben je op de wereld gezet en altijd voor je gezorgd. Als de rollen dan ineens omgedraaid worden vind ik niet dat je je eraan kunt onttrekken. Komen je ouders bv in een zorginstelling dan nog vind ik dat je regelmatig je gezicht moet laten zien. Er zijn tegenwoordig casemanagers die je hierin kunnen ondersteunen.
Alix: Je hebt een verantwoordelijkheid, jegens je ouders, maar ook jegens jezelf en anderen familieleden. Misschien heb je een partner, kinderen? En dan ook nog de andere aspecten van je leven. Stel je ondernemer bent en mensen van een baan en inkomsten voorziet. Moet je die mensen in de steek laten om voor je ouders te gaan zorgen? Ik zou zeggen dat je verantwoordelijk voor je ouders bent binnen wat mogelijk voor je is, of het nu praktisch, financieel, emotioneel of van welke aard dan ook.
Geesje: Ik vind dat je als kind niet verantwoordelijk bent. Ik heb zelf veel gedaan en gezorgd in dit proces maar ben er bijna aan onderdoor gedaan. Als kind van een ouder met dementie met een baan, gezin, kinderen in tienerleeftijd is het een hele opgave om alle bordjes in de lucht te houden. Het is heftige, slopende, mensonterende ziekte.
Duiken
Tijdens het opduiken van de schatten is niet alles volgens de protocollen van de Rijksdienst gegaan. Dit heeft ervoor gezorgd dat de voorwerpen misschien niet goed geconserveerd zijn, dat er eventueel voorwerpen verloren zijn gegaan en dat er wetten overtreden zijn. Toch is het wel aan de duikers te danken dat wij nu kunnen leren en genieten van de vondsten uit het schip. Over deze tegenstrijdigheden werd ook nagedacht. Waar we uiteindelijk in ieder geval op uitkwamen: we zijn nieuwsgierige mensen en willen graag meer leren over onze geschiedenis. Dus, haal zoveel mogelijk boven water, maar doe het voorzichtig en in overleg.
Tineke: De scheepswrakken herbergen een schat aan geschiedenis, alleen al met de dagelijkse gebruiksvoorwerpen aan boord. Als deze vondsten, die misschien niet heel veel waard zijn, in een goede staat verkeren moeten ze wel tentoongesteld worden in een museum, want ze geven toch een beeld van het dagelijks leven in die periode. De duikers kunnen de vondsten filmen en laten beoordelen door de Rijksdienst die dan beslist of iets wel of niet naar boven gehaald moet worden.
Anne: Ik vind voor beide partijen wat te zeggen. Maar ik denk dat het beter is als je de jurk wel hebt dan niet. Nu kun je er onderzoek naar doen en leren we weer iets meer van onze voorouders. Maar ja, ze wisten niet dat er een jurk opgedoken zou worden. Ze wisten zelfs eerst niet wat het was en hebben daarom niet erg zorgvuldig gehandeld. Daarom vind ik dat als beide partijen meer zouden samenwerken er een win win situatie is. De duikclub moet dus meer uitleg krijgen over hoe ze alles moeten vastleggen en documenteren en ze moeten zorgvuldig om gaan met de spullen.
Carla: Ik snap de duikers, het spannende wat ze zullen aantreffen, maar begrijp ook de rijksdienst. Zelf woon ik in een dorp met veel monumenten. Het liefst ziet de monumentenraad dat alles blijft zoals vroeger. Als je in een monument woont, ben je aan handen en voeten gebonden. Je mag maar zo niet verbouwen aan je huis. Als er enkele huizen (musea) zijn om te laten zien zoals het vroeger was, is dat in mijn ogen oké. Je kunt niet alles bewaren.
Het bovenstaande onderwerp en de vraag naar dingen die de lezers echt zijn bijgebleven in het verhaal liep uit op een gesprek over de overeenkomsten tussen de twee verhaallijnen. De liefdes van lang geleden en van het heden hadden duidelijk overeenkomsten, de relatie tussen ouders en kinderen ook. Zelfs de communicatie in de eenentwintigste eeuw lijkt soms niet veel te verschillen van die van de zeventiende eeuw. Greet geeft nog aan dat er eigenlijk ook een overeenkomst is tussen het toekomstperspectief van de beide hoofdpersonen. Zowel de zeventiende-eeuwse Elisabeth, als de eenentwintigste-eeuwse Emilie kiezen voor een leven met een man onder de voorwaarden van die man. Dit lijkt een veelvoorkomend onderwerp in romans te zijn. Waarom gaat de man niet achter de vrouw aan is daarom een vraag die door ons gesteld wordt.
Barisca: … wat me ook heel erg bijblijft is de omgang met andere mensen. Natuurlijk in de 17e eeuw. Maar vooral de omgang tussen de mensen van de Rijksdienst en de duikers in de 21e eeuw. Bij de aankomst van Emilie viel me vooral op dat beide groepen achterdochtig naar elkaar zijn en absoluut geen gebruik van elkaars kennis maken. Zo zie je dat er altijd groepen zijn; of het nu de 17e eeuw is (gegoede klasse versus de ‘lagere’ klasse) of nu (overheid versus de duikers van Texel).
Greet: Emilie heeft veel meer in haar mars, maar ze geeft haar mooie carrière op voor de liefde. Natuurlijk krijgt zij er iets of veel voor terug, maar als je zoveel passie hebt voor je vak en er heel goed in bent, dan vind ik het jammer dat zij deze keuze maakt.
Terugblik
Wat waren onze verwachtingen en wat hebben we uiteindelijk gelezen? Zijn we positief of negatief verrast?
De algemene tendens is heel positief. Het verhaal las heerlijk vlot en had voldoende diepgang. De mate van research werd door de lezers erg gewaardeerd. Een enkeling vond dat het verhaal iets te veel feelgood elementen had, een ander vond het stuk feelgood juist heel prettig.
Saskia: Ik zou dit boek een geschiedenisroman noemen. Omdat de geschiedenis van de jurk echt voorop staat en de liefdeslevens van de dames daaronder een plekje hebben gekregen. Zoals je meer ziet in geschiedenisromans.
Greet: Het is mijns inziens een combi: enerzijds een historische roman maar ook een feelgood. In het middenstuk van dit boek gaat het meer om de liefde dan over de jurk. En daarom schaar ik dit boek ook onder de feelgoods.
Jolanda: Ik kreeg een mooier en interessanter verhaal dan ik had verwacht. Ik heb het met veel plezier gelezen. Als Olga nog eens een historische roman schrijft ga ik die zeker lezen!
Helma: Mijn verwachting zijn uitgekomen. Het is een boeiend, interessant verhaal met een waargebeurd feit als uitgangspunt. Leuke en interessante personages met verschillende (maatschappelijke) thema's in zowel de historische als de hedendaagse tijdlijn die wat diepgang aan het verhaal geeft. Ik sloeg het boek dus tevreden dicht.
Inge: Het boek is goed zoals het is. Leuk met de verassende wending
Alix: Ik ben aangenaam verrast door dit boek en ik had niet verwacht dat de auteur zo goed alle processen rond het onderzoeken van archeologische vondsten zou beschrijven, op een zeer begrijpelijke manier ook nog!
Waarop Barisca antwoordt met: Zo werd het stiekem een leerzaam boeken dat onder de noemer historische Feelgood.
Conclusie
En dat is wel de gemiddelde eindconclusie van De jurk van Texel: Een lekker leesbaar verhaal met leuke personages, fijne liefdes en genoeg historische kennis om een historische feelgood genoemd te mogen worden. Daarnaast maakt het nieuwsgierig naar het echte verhaal achter de jurk en zijn er weer een aantal potentiële Texelgangers bijgekomen.
De jurk van Texel kreeg van ons een gemiddelde van precies 4 sterren.
